4 lượt xem

Khái quát về tín ngưỡng thờ cúng động vật ở Việt Nam

tín ngưỡng thờ cúng động vật

Khái quát về tín ngưỡng thờ cúng động vật ở Việt Nam

Tín ngưỡng thờ cúng động vật ở Việt Nam nằm trong hệ thống tín ngưỡng dân gian đa dạng và phong phú. Nó được hình thành từ rất lâu cùng với lịch sử dựng nước và giữ nước. Tín ngưỡng thờ cúng động vật giữ vai trò quan trọng trong đời sống tâm linh người dân. Bài viết sau đây sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về vấn đề đó.

tín ngưỡng thờ động vật
thờ hổ

Tìm hiểu về tín ngưỡng thờ cúng động vật trên thế giới

tín ngưỡng thừ động vật
thờ voi – Thái Lan

Tín ngưỡng thờ cúng động vật xuất hiện ở nhiều nơi trên thế giới trong đó có Ai Cập. Người Ai Cập cổ đại đặc biệt thích thờ những con vật. Nó thể hiện trong hệ thống các vị thần của nước này chủ yếu  là con vật. Những con vật thiêng được tôn sùng ở đây gồm: mèo, cá sấu, khỉ đầu chó, cá, chuột chù, chim, rắn…Những loài động vật này còn được người Ai Cập ướp xác để tôn thờ.

Ấn Độ là nước đa thần với những vị thần có nguồn gốc tự nhiên và động vật. Những loài vật được  tôn thờ ở Ấn Độ như bò, khỉ, rắn, chuột, voi. Chính điều đó làm nên nét độc đáo trong văn hóa ẩm thực của họ là không ăn thịt. Ấn Độ có nhiều nhiều đền thờ các vị thần của họ trên khắp đất nước như các ngôi đền thờ các vị thần Rắn, thần Khỉ, thần Voi và thần Bò.

Malaysia và Thái Lan là 2 nước ở Đông Nam Á có nhiều đền thờ động vật. Nhiều nơi những con chuột được nuôi nấng, chăm sóc cẩn thận và được tôn thờ. Ở Thái Lan rắn hổ mang vừa là đặc sản vừa được tôn thờ. Người ta uống máu rắn hổ mang vì tin rằng sẽ được cung cấp nhiều năng lượng. Tuy nhiên, phần lớn người dân thờ loài rắn này thay vì uống máu nó.

Tín ngưỡng thờ cúng động vật ở Việt Nam là gì?

tín ngưỡng thờ cúng động vật
linh vật

Trong hệ thống tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam không thể không kể đến tín ngưỡng thờ cúng động vật. Tín ngưỡng này có rất nhiều tên gọi khác nhau. Chẳng hạn như tục thờ cúng động vật, thờ phượng động vật hay còn gọi đơn giản là thờ thú.

Đây là tín ngưỡng liên quan đến việc cúng bái, thờ phụng, tế lễ cho các loài động vật. Việc làm này bày tỏ sự tôn vinh, sùng bái của con người đối với Thần Thú. Đó là những động vật có thật và được tôn vinh trở thành thần thánh. Tín ngưỡng thờ cúng động vật ở Việt Nam là tín ngưỡng nguyên thủy. Nó hình thành và phát triển trong xã hội thị tộc của người Việt. Họ thờ động vật với niềm tin về mối liên hệ gắn bó giữa con người chung sống trong cộng đồng.

Khi một vị thần được tôn thờ bằng một động vật đại diện thì một tín ngưỡng thờ động vật được hình thành. Loài động vật được tôn thờ dựa trên hình thức bên ngoài hoặc ý nghĩa bên trong của chúng. Sự tôn thờ đó có thể được thay đổi phụ thuộc vào yếu tố thời gian. Ở nước ta, mỗi dân tộc hay vùng, miền có những loài động vật được tôn thờ khác nhau. Những loài này khá đa dạng và phong phú. Chúng có thể là loài mạnh mẽ hay hiền lành; bò sát, chim, thú hay cá…

Nguồn gốc của tín ngưỡng thờ cúng động vật ở Việt Nam

tín ngưỡng thờ cúng động vật
thờ chó

Tín ngưỡng thờ cúng động vật  thể hiện lòng thành kính thiêng liêng của con người với động vật. Có rất nhiều sự lý giải cho nguồn gốc của tín ngưỡng này:

  1. Những vị thần bị đe dọa bởi những người khổng lồ ẩn nấp dưới vóc dáng của những loài động vật. Người dân bắt đầu thờ những con vật mà những vị thần của họ biến hình.
  2. Sự tôn thờ các loài động vật bắt nguồn từ sự tò mò của con người đối với các loài động vật. Họ quan sát đặc điểm của những động vật trong tự nhiên. Những đặc điểm đó đặc biệt khiến họ tôn sùng, ngưỡng mộ. Do đó, người nguyên thủy thờ cúng những động vật có đặc tính không thể bắt chước.
  3. Cuộc sống dựa vào thiên nhiên của người Việt Nam là nguồn gốc của tín ngưỡng này. Con người sống dựa vào thiên nhiên đồng thời thiên nhiên cũng mang đến cho con người bao tai họa. Bởi vậy, họ tin rằng thờ cúng những thứ thuộc về thiên nhiên sẽ mang lại may mắn, sức mạnh.
  4. Một trong những lí do cho sự ra đời tín ngưỡng này là yếu tố mê tín dị đoan và lời đồn. Đó là việc thần thánh hóa những con vật rất đỗi bình thường.

Những nhóm động vật được tôn thờ trong tín ngưỡng thờ cúng động vật ở Việt Nam

tín ngưỡng thờ cúng động vật
thờ cóc 3 chân
  • Thờ thú: Những loài thú được tôn thờ trong tín ngưỡng thờ cúng động vật ở Việt Nam gồm: Voi, ngựa, hổ, mèo, sói, chó, chồn, khỉ…
  • Thờ chim: Chim ưng, hạc, vẹt…
  • Tín ngưỡng thờ cúng bò sát: Rắn, cá sấu, rùa…
  • Thờ cá: Thờ cá ông. VD: Lễ hội nghinh Ông – Vũng Tàu
  • Thờ cóc: Người Hoa và người Việt có tục thờ cóc vàng 3 chân ngậm tiền.
  • Tín ngưỡng thờ côn trùng: Bọ cạp, bọ hung, nhện…

Tín ngưỡng ở Việt Nam rất đa dạng và phong phú nhất là thờ các vị thần có nguồn gốc từ động vật. Người dân còn đẩy con vật lên để tôn thờ và trở thành biểu trưng như Tiên, Rồng. Theo đó, con Rồng có đầy đủ nhất các đặc tính của lối tư duy nông nghiệp. Theo đó, tín ngưỡng thờ cúng động vật ở Việt Nam cũng trở độc đáo hơn.

Làng nghề Cát Đằng cung cấp thông tin chi tiết về bài viết
Khái quát về tín ngưỡng thờ cúng động vật ở Việt Nam
Tên bài báo
Khái quát về tín ngưỡng thờ cúng động vật ở Việt Nam
Thông tin mô tả chi tiết
Tín ngưỡng thờ cúng động vật ở Việt Nam nằm trong hệ thống tín ngưỡng dân gian đa dạng và phong phú. Nó được hình thành từ rất lâu cùng với lịch sử dựng nước và giữ nước. Tín ngưỡng thờ cúng động vật giữ vai trò quan trọng trong đời sống tâm linh người dân. Bài viết sau đây sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về vấn đề đó.
Nhà báo
Bản quyền nội dung
Làng nghề Cát Đằng
Logo
Hotline: 0353.247.247
Chat Facebook
Gọi điện ngay