319 lượt xem

Tìm hiểu khái quát về Lư hương

lư hương

Lư hương là vật dụng không thể thiếu trong văn hóa thờ cúng tổ tiên của người Việt Nam. Người ta thường sử dụng nó vào những ngày rằm hoặc lễ Tết. Lư hương mang nhiều ý nghĩa sâu sắc, nó thể hiện sự thanh tịnh và thoát tục. Bài viết sau sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về loại vật dụng này.

lư hương
lư hương sứ và hạc

Lư hương là gì?

lư hương
hương nhang

Hương

Hương hay còn gọi là nhang. Nó được chế từ những chất của thực vật có mùi thơm. Thông thường sẽ được bổ sung thêm tinh dầu được chiết ra từ thực vật hay có nguồn gốc động vật. Hương dùng để tỏa ra khói có mùi thơm khi đốt cháy. Hương chủ yếu được sử dụng trong tôn giáo, chữa bệnh hay đơn thuần là mang tính thẩm mỹ. Nó đóng vai trò quan trọng trong văn hóa tâm linh của người châu Á. Người ta sử dụng hương vào những ngày rằm, lễ, Tết. Loại hương được ưa chuộng và có giá trị cao nhất chính là hương trầm.

Lư hương

lưu hương
bộ lưu hương đồng

Lư hương là vật dụng phục vụ cho việc thờ cúng, nó được dùng để đốt hương. Nó là bát hương lớn và thường được đặt ở trước sân đình, đền, miếu, phủ, nhà thờ họ hay bàn thờ tổ tiên. Nó được sản xuất bằng những chất liệu như gốm sứ, đá, đồng, xi măng, gỗ…Mỗi chất liệu lại có những đặc điểm, đặc tính và mang một nét đẹp riêng.

Lư hương thường được để trên án thờ nên được gọi là “Tọa lư” hoặc “Cúng lư”. Tùy theo thể loại của hương được dâng lên cúng mà nó có tên gọi khác nhau: Nhang thắp thì được gọi là lư cắm nhang; Thắp để nằm cây hương gọi là “Ngọa hương lư”; Dùng hương bột để xông hương gọi là “Đàn hương lư”.

Ý nghĩa của lư hương

lưu hương
lưu hương gỗ

Lư hương là khí cụ dùng để thắp hương, xông hương cúng Phật. Ngày nay, nó được sử dụng phổ biến để xông hương cúng tổ tiên. Lư hương có tác dụng làm cho hương trầm thơm. Theo quan niệm xưa, hương thơm sẽ tỏ lòng thành kính và sự thanh khiết, cao quý. Lư hương với những khói trầm tỏa ra có tác dụng thanh lọc khí vô cùng hiệu quả. Nó không những hóa giải được hung khí mà còn tăng thêm cát khí: gia đình hòa thuận, hiếu thảo, sự thăng tiến về công danh, sự nghiệp, tài lộc…cho các thành viên trong gia đình.

Lư hương được thành nhiều hình dáng đa dạng: Bảo đảnh; Phương đẩu; Sư tử; Chim hạc; Liên hoa…Hoa văn trang trí nó thường là những hoa văn cổ. Cũng có thể trang trí họa tiết hình Rồng phụng, quỷ thần hay chữ Hán…Hình dáng của nó luôn hàm chứa nhiều ý nghĩa khác nhau. Nó không chỉ thể hiện chân lý của Đạo Phật mà còn bao hàm cả tính chất văn hóa nghệ thuật của Phật Giáo.

Trong nhà Phật, lư hương được gọi là Bảo Đảnh, nó có nghĩa là Đảnh báu. Thông thường tất cả lư hương đều có ba chân. Theo quan niệm Phật Giáo, điều đó tượng trưng cho Tam Bảo, Phật Pháp Tăng. Vì là vật tượng trưng cho Tam bảo nên được gọi là Bảo Đảnh. Lư hương thể hiện nét đẹp văn hóa của thiền tư và thờ cúng tổ tiên. Nó thể hiện sự thanh tịnh thoát tục khi được bày trong thiền thất hay trà am. Hình dáng, hàm ý, biểu trưng của lư hương luôn tạo nên cảm giác thanh thoát, yên bình.

Lư hương bằng đồng

lưu hương
lư hương đồng đài loan

Lư hương thường được là bằng những chất liệu khác nhau như đồng, gốm sứ, đá, xi măng hay gỗ. Trong đó đồng và sứ là hai chất liệu phổ biến nhất. Đồng là Dương. Dương tượng trưng cho Trời. Cho nên, khí cụ dâng cúng thường được làm bằng đồng. Mặt khác, theo quan niệm trời tròn đất vuông nên lư bằng đồng thường được dùng để cúng Phật. Lư hương bằng đồng được làm bằng chất liệu đồng là chủ yếu. Đồng gồm có nhiều màu sắc khác nhau như đỏ, vàng hoặc được khảm bạc lá. Ngoài ra, lư hương bằng đồng còn có màu giả cổ. Lư bằng đồng có rất nhiều kích thước khác nhau, nó tùy thuộc vào yêu cầu của người sử dụng.

Lư hương bằng đồng gồm thân, chân, đế, hai tai (tay) cầm. Thân của nó có hình trụ, miệng tròn, bụng rộng và loe ra để đốt hương, trầm. Trên thân được gắn 2 quai đúc liền với thân và được gọi là tai (tay) cầm. Thân của nó thường được chạm vẽ hoa văn, họa tiết phong phú như hoa sòi, hoa dơi, hoa cúc…Dưới đáy thân là 3 chân. Nó được đúc liền tạo thành chân vạc trụ đỡ cho lư hương vững chãi khi đặt ở trên đế. Cuối cùng là đế có mặt hình tròn, có độ rộng vừa đủ khớp với chân lư. Ngoài cùng là đường viền nhô hơn so với mặt đế giúp giữ chân lư cố định.

Lư hương bằng gốm sứ

lư hương
lưu hương sứ

Đây là loại được nhào nặn, ngâm ủ bằng thạch anh, trường thạch…Những nguyên liệu này hoàn toàn được nhập khẩu từ Hàn Quốc và Nhật Bản. Lư hương gốm sứ có đặc trưng là có độ bền và chịu được nhiệt độ cao. Nó không bị mài mòn bởi nước mưa. Hơn nữa, khi thiết kế lư hương gốm sứ người ta có thể dễ dàng chạm khắc được những họa tiết, hoa văn độc đáo, cầu kỳ.

Lư hương bằng đá

lưu hương
lưu hương đá

Lư hương đá là sản phẩm đồ thờ đá vô cùng quan trọng trong đời sống tâm linh. Nó cũng là sản phẩm không thể thiếu trong những công trình lớn như lăng mộ, chùa chiền, nhà thờ họ, nghĩa trang. Sản phẩm này được làm từ nguyên liệu là đá xanh và đá trắng của Thanh Hóa. Ngoài ra, còn có một số cơ sở đá mỹ nghệ sử dụng đá tự nhiên của Nghệ An và Ninh Bình.

Lư hương làm bằng đá xanh thường được ưa chuộng hơn. Nguyên nhân là do loại đá này có nét đẹp rất đặc trưng, độ bền và chịu được nhiệt độ cao. Bên cạnh đó, loại đá này không bị bào mòn bởi nước, dễ chạm khắc hoa văn, họa tiết cầu kỳ, đẹp mắt. Các sản phẩm được làm từ đá xanh theo thời gian càng có giá trị và vẻ đẹp cổ điển, cuốn hút.

Lư hương đá là sản phẩm chuyên dùng để đốt hương. Ngoài ra, nó còn là nơi để đốt những vật dụng cần thiết và quần áo cho người đã mất. Nó thể hiện nét đẹp trong văn hóa thờ cúng của đa số người dân Việt Nam. Để mua sản phẩm lư hương đá chất lượng, độc đáo bạn có thể tìm đến làng nghề Cát Đằng – Nam Định, làng đá Ninh Vân – Ninh Bình.

Cách lập và đặt lư hương trên bàn thờ gia tiên

lưu hương
lưu hương đồng

Chuẩn bị

  • Một lư hương phù hợp với không gian thờ cúng của gia đình.
  • Tro: Sử dụng nguyên liệu tự nhiên để lấy tro. Bạn có thể đốt rơm hoặc vỏ trấu sạch.
  • Bài vị và giấy vàng.
  • Bát Bảo hoặc Ngọc Bội, Ngọc Trai.
  • Tiền xu, vàng lá, tiền thật.
  • Hương.

Ý nghĩa và cách thực hiện

Theo tín ngưỡng tự nhiên thì mỗi loại trên đều mang ý nghĩa khác nhau:

  • Lư hương: Là khung của ngô nhà.
  • Bát Bảo: Là các đồ thờ cúng.
  • Bài vị và giấy vàng: Là nơi thờ cúng của ngôi nhà đó.
  • Tiền xu, vàng lá, tiền thật: Là các đồ lễ đặt lên bàn thờ.
  • Hương thơm: Là đường kết nối tâm linh.
  • Tro: Là nguyên liệu để xây dựng lên ngôi nhà hoàn chỉnh. Tro là hành Thổ. Trong ngũ hành, Thổ là trung tâm, nó mang tính thống lĩnh. Thổ là biểu trưng cho sức mạnh thu, phát năng lượng của Trời và Đất. Tro được dùng để lập lư hương phải được lấy từ những nguyên liệu tự nhiên. Thông thường người ta thường đốt rơm hoặc vỏ trấu sạch. Nó phải ở dạng tơi, xốp, mịn và sạch sẽ. Không dùng gạo hay cát để lập lư hương.

Như vậy, lư hương và tro giống như một ngôi nhà dành cho người đã mất. Cho dù là thành tâm, nếu không có pháp lực thì không thể tự lập lư hương được. Nếu lập lư hương mà không có pháp lực thì chỉ có thể chiêu gọi ma quỷ. Như vậy, sẽ không linh ứng và gia đình sẽ gặp nhiều điều không may mắn. Trong lư hương có thể đặt một hoặc nhiều bài vị. Bài vị thờ ai trong lư hương thì nó sẽ thường xuyên linh ứng. Người được khấn mà không có bài vị cũng giống như khách, mời đến mà không thể ở lại lâu dài.

So sánh lư hương và lư trầm

lư hương
lư trầm

Giống nhau

  • Cả hai sản phẩm này đều được dùng để đốt hoặc xông trầm.
  • Hai vật dụng này đều được dùng phổ biến trong thờ cúng nhằm tạo ra hương thơm. Hương thơm của trầm hương được quan niệm là thể hiện lòng thành kính, sự thanh khiết và cao quý.
  • Các sản phẩm của trầm hương được đốt hay xông từ 2 sản phẩm trên đều có tác dụng thanh lọc khí khi khói tỏa ra. Nó còn có tác dụng tẩy uế, tăng thêm cát khí, hút vượng khí, tăng tài lộc và sự hòa thuận, êm ấm cho gia đình.
  • Ngày nay, nhiều người tìm mua hai sản phẩm này để đốt hoặc xông. Nó giúp mang lại may mắn và thành công cho các thành viên trong gia đình.
  • Cả hai sản phẩm đều có ba bộ phận là nắp, thân và đế. Tại nắp có nhiều lỗ nhỏ thông từ miệng xuống đáy. Nó có tác dụng giúp khí được thoát ra và lan tỏa mùi thơm khi đốt hoặc xông.
  • Lư hương và lư trầm đều được làm từ nhiều chất liệu khác nhau: đồng, đá, gốm, sành sứ, xi măng…

Khác nhau

  • Lư trầm có kích thước nhỏ. Lư hương có kích thước lớn và cao hơn lư trầm rất nhiều.
  • Lư trầm có nhiều sản phẩm làm bằng gốm, sứ có  màu sắc đa dạng hơn lư hương.
  • Lư hương chủ yếu được sử dụng trên bàn thờ gia tiên. Lư trầm được sử dụng phổ biến hơn, kể cả phòng làm việc.

Lư hương là vật dụng thờ cúng không thể thiếu ở các nước Đông Nam Á  như Nhật Bản, Trung Quốc… trong đó có Việt Nam. Nó thường được sử dụng ở những nơi thờ cúng lớn như đền, chùa, miếu…hay ở nhà. Bài viết trên đã giúp bạn có cái nhìn tổng quát hơn về loại vật dụng phổ biến được dùng khi thờ cúng Phật hay tổ tiên.

Làng nghề Cát Đằng cung cấp thông tin chi tiết về bài viết
Tìm hiểu khái quát về Lư hương
Tên bài báo
Tìm hiểu khái quát về Lư hương
Thông tin mô tả chi tiết
Lư hương là vật dụng không thể thiếu trong văn hóa thờ cúng tổ tiên của người Việt Nam. Người ta thường sử dụng nó vào những ngày rằm hoặc lễ Tết. Lư hương mang nhiều ý nghĩa sâu sắc, nó thể hiện sự thanh tịnh và thoát tục. Bài viết sau sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về loại vật dụng này.
Nhà báo
Bản quyền nội dung
Làng nghề Cát Đằng
Logo
Hotline: 0353.247.247
Chat Facebook
Gọi điện ngay