Tiểu sử cuộc đời Quan Vân Trường

Sử gia Trần Thọ, tác giả cuốn Tam quốc chí có những đánh giá công bằng về Quan Vân Trường và được người đời sau ghi nhận: “Quan Vũ… sức địch vạn người, hổ thần một thời. Vũ báo ơn Tào công… có phong độ quốc sĩ. Nhưng Vũ lại tự phụ,… lấy sở đoản chuốc lấy thất bại, là lẽ thường vậy”.

Tiểu sử Quan Vân Trường

Quan Vũ(160-219) cũng được gọi là Quan Công, biểu tự Vân Trường hoặc Trường Sinh là một vị tướng thời kỳ cuối nhà Đông Hán và thời Tam Quốc ở Trung Quốc. Ông là người đã góp công vào việc thành lập nhà Thục Hán, với vị hoàng đế đầu tiên là Lưu Bị. Mặc dù không được các tài liệu chính thống xác nhận, ông thường được cho là anh em kết nghĩa với Lưu Bị và Trương Phi, và là người đứng đầu trong số ngũ hổ tướng của nhà Thục Hán gồm: Quan Vũ, Trương Phi, Triệu Vân, Mã Siêu và Hoàng Trung.

Là một trong những nhân vật lịch sử của Trung Quốc được biết đến nhiều nhất ở khu vực Đông Á, hình tượng của ông đã được tiểu thuyết hóa trong Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung và sau này được khắc họa trong các dạng hình nghệ thuật như kịch, chèo, tuồng, phim ảnh v.v… với những chiến tích và phẩm chất đạo đức được đề cao, thêm thắt, cũng như được thần thánh hóa trong các câu chuyện dân gian, bắt đầu từ thời kỳ nhà Tùy (581-618). Ông cũng được thờ cúng ở nhiều nơi với tượng mặt đỏ, râu dài, tay cầm cây thanh long yển nguyệt và/hoặc cưỡi ngựa xích thố, đặc biệt là ở Hồng Kông. Tương truyền thanh long đao của ông nặng 82 cân (khoảng 49 kg ngày nay). Các nhà sử học đánh giá ông có nhược điểm là kiêu căng, ngạo mạn; nhưng dân gian thì đánh giá rất cao ưu điểm của ông là tính hào hiệp, trượng nghĩa, sự kiên cường và lòng trung thành. Ông được coi như một biểu tượng của đức tính “Giàu sang không dâm loạn, Nghèo hèn không nhụt chí và Oai vũ không thể khuất phục”.

Sự thống trị trong tín ngưỡng dân gian

Các học giả Trung Quốc đánh giá, Quan Vân Trường là danh tướng có tầm ảnh hưởng sâu rộng đối với người đời sau. Nhiều đời Hoàng đế Trung Quốc coi ông là biểu tượng của lòng trung quân và tinh thần “vì nước quên thân”, trái ngược với Tào Tháo.

Sự sùng bái của người Trung Quốc đối với Quan Vũ được đẩy lên mức cao nhất vào thời nhà Thanh. Khi đó, Quan Vũ trở thành người đứng đầu các vị thần trong Nho giáo, trở thành Võ thánh.

Ở chừng mực nhất định, Quan Vũ có thể đứng ngang hàng với ông tổ Nho Giáo là Khổng Tử.

Trong tín ngưỡng Phật giáo, Quan Vũ được xưng là Già Lam thần. Truyền thuyết Trung Quốc kể lại rằng, người sáng lập ra thiền phái Thiên Đài, Trí Giả đại sư từng “nhập định” ở núi Ngọc Tuyền, Kinh Châu.

Tại đây, ông nghe được tiếng gọi của Quan Vũ: “Trả đầu cho ta”. Trí Giả đại sư đáp lại, “Ngài qua năm cửa trảm sáu tướng, giết người vô số, vậy ai trả đầu cho bọn họ?”.

Quan Vũ được mệnh danh là Võ Thánh.

Quan Vũ cảm thấy hổ thẹn mà nghe lời giảng giải Phật pháp, trở thành đệ tử nhà Phật. Ông thề nguyện làm Hộ pháp cho Phật giáo. Sau này, Quan Vân Trường trở thành Già Lam bồ tát, cùng với Vi Đà bồ tát là hai đại Hộ pháp của Phật giáo.

Trong các ngôi chùa thờ Phật, Già Lam là Hữu hộ pháp, Vi Đà là Tả hộ pháp.

Trong khi đó, tín ngưỡng Đạo giáo Trung Quốc ngày nay chủ yếu thờ phụng Quan Công như Thần Tài.

Ông được phong “Quan thánh Đế quân”, trở thành vị thần “trị bệnh trừ tai, trừ ma diệt ác, tru phạt phản nghịch, tuần sát Âm phủ”. Theo học giả Trung Quốc, việc Quan đế được gọi là Thần Tài xuất phát từ hình tượng trung nghĩa của ông trong tín ngưỡng dân gian.

Thương nhân Trung Quốc nhiều thế hệ cho rằng, Quan Vân Trường sinh thời rất giỏi về quản lý tài chính, phát minh ra “nhật thanh bạ” ghi lại nguồn, thu, chi rõ ràng.

Người đời sau coi ông là “kỳ tài kế toán”, nên phong làm “thần thương nghiệp”. Quan Vũ có những phẩm chất được giới thương nhân coi trọng như nghĩa khí và sự trung thực.

Bên cạnh đó, được đánh giá một trong những “chiến thần” thời Tam quốc, người xưa tương truyền rằng, bên nào thờ Quan Vũ, được ông “trợ giúp”, ắt sẽ giành chiến thắng.

Hình tượng Quan Vân Trường

Ngày nay, các học giả Trung Quốc đã phần nào đánh giá lại vai trò và tầm ảnh hưởng của Quan Vũ thời Tam quốc.

Việc Quan Vũ là một dũng tướng là điều mà không cần phải bàn cãi. Những nhà nghiên cứu Tam Quốc diễn nghĩa đã tổng kết, Quan Vân Trường lập nhiều công trạng, chém được tổng cộng 17 tướng địch ngoài mặt trận.

Quan Vũ là vị tướng dũng mãnh nhưng kiêu căng, tự phụ.

Đặc biệt là điển tích “qua 5 ải chém 6 tướng” khi tìm đường thoát khỏi đất của quân Tào để về với Lưu Bị.

Nhưng ông luôn phải xếp sau Lữ Bố trong danh sách “Tam quốc chiến thần”. Ngoài ra, Quan Vũ cũng không hoàn toàn vượt trội so với các tướng lĩnh khác cùng thời về võ nghệ và sức mạnh.

Trong lần kịch chiến với Bàng Đức ở trận Phàn Thành năm 219, hai bên đánh nhau 300 hợp bất phân thắng bại. Trên thực tế, so với danh tiếng của Quan Vũ, Bàng Đức chỉ là một tướng tầm thường. Cục diện chỉ thay đổi khi Quan Vũ dùng kế xả nước vào thành, bắt được và chém đầu Bàng Đức khi thuyền chìm.

Hơn nữa, so tài với một trong 5 “ngũ hổ tướng” là Hoàng Trung, Quan Vũ không thể giành chiến thắng. Sau này, Lưu Bị và chính Quan Vũ phải thuyết phục nhiều lần, Hoàng Trung mới thuận đi theo.

Thời điểm trước khi có Gia Cát Lượng xuất hiện phò tá Lưu Bị, Quan Vũ cùng các tướng khác dù chiến đấu dũng mãnh nhưng thua nhiều hơn thắng.

Vị tướng muốn nổi danh thiên hạ còn phải thông thạo sách lược, chiến lược. Xét vè chiến thuật, Quan Vũ đánh thắng Vu Cấm, Bàng Đức, Tào Nhân phe Tào Ngụy nhưng lại để cho Lã Mông đánh úp dẫn đến đại bại.

Quan Vũ không hiểu được các sách lược để thống nhất thiên hạ như “hoà Ngô, cự Tào” của Gia Cát Lượng.

Việc để mất Kinh Châu là trận thua nặng nề nhất, khiến cho sách lược “Long Trung đối sách” của Gia Cát Lượng phá sản. Sức chiến đấu của quân Thục suy yếu rõ rệt kể từ đó.

Như vậy, một số học giả Trung Quốc nhận định, Quan Vũ chưa thể đạt đến tầm “trí dũng song toàn” chứ chưa nói đến “văn võ song toàn”. Xét về đức, Quan Vũ không thể bị mua chuộc bằng tiền bạc, quyền lực hay những lời đe dọa cũng không thể khuất phục được. Nhưng ở thời Tam quốc, những nhân vật có đức tính trung nghĩa, khẳng khái, trung thực, dũng cảm như vậy không hề hiếm.

Quan Vân Trường trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa

Việc Quan Vũ xuất hiện nổi bật, ấn tượng hơn một phần là nhờ vào ngòi bút của La Quán Trung, tác giả tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa.

Đa số các học giả Trung Quốc sau này phê phán Quan Vũ vì tính kiêu căng, ngạo mạn. Năm 214, nghe tin Mã Siêu nổi tiếng võ nghệ cao cường mới hàng Lưu Bị ở Tây Xuyên, Quan Vũ ngay lập tức muốn rời Kinh Châu đi so tài cao thấp.

Gia Cát Lượng phải lựa lời, viết thư lấy lòng Quan Vũ: “Mã Siêu chỉ có thể sánh ngang với Trương Phi, không thể siêu phàm tuyệt luân như ngài”.

So tài bất phân thắng bại với Hoàng Trung nhưng Quan Vũ không chấp nhận vị tướng này cùng hàng “ngũ hổ tướng” với mình. Quan Vũ đưa ra lý do rằng, Hoàng Trung chỉ là “tên lính già”, không phải anh em thân hoặc thân hữu như Trương Phi, Triệu Vân, không dòng dõi nhà tướng như Mã Siêu.

Đến khi Phí Y phải lựa lời khuyên Quan Vũ nên vì nghiệp lớn của Lưu Bị, ông mới miễn cưỡng nhận làm Tiền tướng quân.

Ngoài ra, việc Quan Vũ nhận Quan Bình làm con nuôi thì không sao, đến khi Lưu Bị nhận Lưu Phong làm con nuôi thì ông lại tỏ ra không bằng lòng. Về sau khi Quan Vân Trường lâm nguy, phải cầu cứu Lưu Phong, Phong toan đi ngay nhưng vì có người gièm pha, “ông ta (Quan Vũ) có coi ông là cháu đâu”, nên mới tiếp tục án binh bất động.

Xét về cách đối nhân xử thế, Quan Vũ không thể sánh bằng các danh tướng khác của nhà Thục Hán như Triệu Vân, Trương Liêu… Quan hệ của Quan Vũ với các tướng dưới quyền cũng không mấy êm đẹp. My Phương và Phó Sĩ Nhân từ lâu đã bất mãn với Quan Vũ nhưng ông vẫn giao cho trấn giữ nơi hiểm yếu đề phòng quân Ngô.

Đối với người hâm mộ Tam Quốc, ông luôn là một văn hóa sâu đậm trong đời sống tinh thần, nhận được sự kính nể, tôn sùng qua nhiều thập kỷ.

Trên đây là bài viết Làng Nghề Cát Đằng sưu tập từ nhiều nguồn khác nhau mọi thông tin mang tính chất tham khảo.

Làng nghề Cát Đằng cung cấp thông tin chi tiết về bài viết
Tên bài báo
Tiểu sử cuộc đời Quan Vân Trường
Thông tin mô tả chi tiết
Sử gia Trần Thọ, tác giả cuốn Tam quốc chí có những đánh giá công bằng về Quan Vân Trường và được người đời sau ghi nhận: “Quan Vũ… sức địch vạn người, hổ thần một thời. Vũ báo ơn Tào công… có phong độ quốc sĩ. Nhưng Vũ lại tự phụ,… lấy sở đoản chuốc lấy thất bại, là lẽ thường vậy”.
Nhà báo
Bản quyền nội dung
Làng nghề Cát Đằng
Logo
Hotline: 0353.247.247
Chat Facebook
Gọi điện ngay