77 lượt xem

Bạch Hoa công chúa và tục cúng cơm gạo đỏ, muối vừng

bạch hoa công chúa

Bạch Hoa công chúa và tục cúng cơm gạo đỏ, muối vừng

Bạch Hoa công chúa là con vua Trần Thuận Tông và thứ phi Diệp Diệu Hiền ở thôn Lựu Phố xã Mỹ Phúc huyện Mỹ Lộc tỉnh Nam Định.

Hằng năm, cứ đến ngày 7-7 âm lịch, lễ hội đền Lựu Phố, xã Mỹ Phúc (Mỹ Lộc) lại thu hút đông đảo khách thập phương về dự. Một nét đặc trưng tại lễ hội là tục cúng xôi gấc với muối vừng mà khách thập phương thành kính dâng lễ song nhiều người không hiểu rõ về tục lệ này.

bạch hoa công chúa
xôi gấc

Theo thư tịch cổ và truyền thuyết địa phương thì Bạch Hoa công chúa là con vua Trần Thuận Tông và thứ phi Diệp Diệu Hiền ở thôn Lựu Phố xã Mỹ Phúc huyện Mỹ Lộc tỉnh Nam Định. Truyền thuyết kể rằng vào một ngày hè, thuyền của vua Thuận Tông ngự đi dạo từ Lựu Phố ra Tảo Môn (Nay thuộc thôn Tảo Môn xã Hòa Hậu huyện Lý Nhân tỉnh Hà Nam) gặp một chiếc thuyền nhỏ đỗ ở bãi sậy, có cô gái mắt phượng mày ngài đang cao giọng hát. Vương bèn dừng thuyền đến hỏi được biết cô là con gái cả của ông đồ Diệp Thế Xuân – một người giỏi chữ trong vùng nhưng không theo đường khoa bảng ở nhà mở trường dạy học, phần lớn các quan trong triều bấy giờ đều là học trò của ông. Khi được ông Diệp ưng thuận, Vương xin được làm lễ thành hôn ở trên thuyền và đưa Diệu Hiền về cung. Bà sinh con gái đầu lòng đặt tên là Trần Thị Bạch Hoa. Lớn lên Bạch Hoa công chúa ham đọc sách, các sách kim cổ đều làu thông và có nhiều đóng góp được nhân dân địa phương ghi công. Bạch Hoa tuy còn nhỏ nhưng đã từng khuyên cha nhiều việc có ích cho dân cho nước như: giảm nhẹ thuế nông tang, khuyến dân cày cấy, đặt các trạm tuần kiểm thu thuế buôn bán, kén người hiền tài giúp nước.

bạch hoa công chúa
đền thờ bạch hoa công chúa

Nhưng không may, vào tháng 3 năm Mậu Dần (1398), Hồ Quý Ly ép vua phải nhường ngôi cho con là Trần Án mới 3 tuổi và khuyên vua theo đạo Giáo đi tu ở cung Bảo Thanh. Trần Thị Bạch Hoa là chị của Thái tử Án được Hồ Nguyên Trừng thương tình cho người đem thuyền chở đi lánh nạn. Bà được đưa tới núi Cẩm Long trên ngọn Bổ Đà, nơi có ngôi chùa nhỏ có tên là Diên Bình tự mai danh ẩn tích. Tương truyền công chúa ở đó thích ăn cơm gạo đỏ, uống nước hạt bách , đêm ngày tụng kinh niệm Phật cầu cho mọi người chung sống yên vui, cầu cho mưa thuận gió hòa mùa màng tươi tốt. Những lúc rảnh rỗi bà thường sang bên hữu sông thăm rừng núi hái lá về làm thuốc chữa bệnh cứu người, nên dần dần dân đến tụ họp ngày một đông nhất là nhân dân sở tại. Bà mất năm Giáp Tuất (1454) niên hiệu Diên Ninh đời vua Lê. Tuy không mất tại quê nhà nhưng nhân dân Lựu Phố, nhớ công đức của bà khi còn ở quê hương đã lập đền thờ. Chùa Bổ Đà sau đổi thành chùa Trinh Sơn, còn gọi là chùa Trinh Tiết ngụ ý ngôi chùa trên núi thờ Bạch Hoa công chúa cành vàng lá ngọc thuộc dòng họ Trần lập chùa thờ Phật không vướng bụi trần, còn nguyên vẹn trinh tiết. Đến nay làng Lựu Phố vẫn giữ được đạo sắc phong triều vua Duy Tân thứ 5 (1911) phong cho xã Lựu Phố, huyện Mỹ Lộc Nam Định tôn thờ Tiên Thiên Bạch Hoa công chúa. Tại phủ thờ bà ở Lựu Phố ngoài sắc phong của vua Duy Tân còn có đôi câu đối gỗ mới được phục dựng theo nguyên mẫu, nội dung “Trần sơ đế thúc tiên cư xứ/ Hồ thủy hoàng nương sở xuất phương” (Dịch nghĩa: Buổi đầu của nhà Trần, đế thúc chọn nơi này ở trước/ Họ Hồ mới có nước, hoàng nương từ đây bỏ ra đi).

Vào ngày giỗ của Tiên Thiên Bạch Hoa công chúa, nhân dân hai nơi Thanh Liêm (Hà Nam) và Gia Viễn (Ninh Bình) đều về Lựu Phố dâng hương tưởng niệm. Ngày nay trong lễ hội vẫn duy trì tục cúng lễ món cơm gạo đỏ (có thể thay bằng xôi gấc vì nay không còn gạo đỏ) và muối vừng đây là một tục lệ đẹp trong lễ hội đền Lựu Phố xã Mỹ Phúc huyện Mỹ Lộc tỉnh Nam Định

Làng nghề Cát Đằng cung cấp thông tin chi tiết về bài viết
Bạch Hoa công chúa và tục cúng cơm gạo đỏ, muối vừng
Tên bài báo
Bạch Hoa công chúa và tục cúng cơm gạo đỏ, muối vừng
Thông tin mô tả chi tiết
Bạch Hoa công chúa là con vua Trần Thuận Tông và thứ phi Diệp Diệu Hiền ở thôn Lựu Phố xã Mỹ Phúc huyện Mỹ Lộc tỉnh Nam Định. Hằng năm, cứ đến ngày 7-7 âm lịch, lễ hội đền Lựu Phố, xã Mỹ Phúc (Mỹ Lộc) lại thu hút đông đảo khách thập phương về dự
Nhà báo
Bản quyền nội dung
Làng nghề Cát Đằng
Logo
Hotline: 0353.247.247
Chat Facebook
Gọi điện ngay