97 lượt xem

Có thể bạn chưa biết: Một số đặc trưng của tín ngưỡng thờ Mẫu

tín ngưỡng

Tín ngưỡng thờ Mẫu có nguồn gốc như thế nào? Đặc trưng của tín ngưỡng thờ Mẫu ra sao? Nó có điểm gì khác biệt so với những tín ngưỡng khác ở nước ta? Tất cả những thắc mắc đó sẽ được giải đáp chi tiết, cụ thể trong bài viết sau. Các bạn cùng tham khảo ngay nhé!

Nguồn gốc của tín ngưỡng thờ Mẫu

tín ngưỡng
Đền Bồng lai

Tín ngưỡng thờ Mẫu là tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam hình thành và phát triển cùng với quá trình lịch sử dựng nước và giữ nước. Nó ra đời trên cơ sở niềm tin và khát vọng của con người vào thế lực siêu nhiên. Đó là ước muốn về cuộc sống an lành, hòa hợp với tự nhiên. Đồng thời, nó cũng là tín ngưỡng có giá trị nhân văn sâu sắc. Đây là tín ngưỡng thể hiện sự biết ơn, tôn trọng đối với người mẹ – Mẫu và ước vọng giải phóng phụ nữ khỏi những áp bức, bất công của xã hội.

  • Thời kỳ sơ khai: Thời kỳ này tín ngưỡng thờ Mẫu bắt đầu được hình thành (Thế kỷ XVI và XVII). Phủ Giày chính là quê Mẫu và Đền Sóng là nơi Mẫu hiển linh.
  • Thời kỳ phổ biến: Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX các điện thờ Mẫu mọc lên khắp nơi. Điều này thể hiện một tâm thức hướng về cội nguồn khi đất nước rơi vào sự đô hộ của thực dân Pháp.
  • Phục hồi: Đây là giai đoạn các đình, chùa, miếu mạo được trùng tu, phục hồi. Theo đó, các lễ hội dân giân được tổ chức thường xuyên ở các làng xã. Tín ngưỡng này theo đó mà càng ăn sâu vào tiềm thức và cuộc sống của người dân.

Đặc trưng của tín ngưỡng thờ Mẫu – Hệ thống thần linh trong tín ngưỡng thờ Mẫu (1)

tín ngưỡng
tam tòa thánh mẫu

Tín ngưỡng thờ Mẫu ra đời muộn bởi vậy nó ít nhiều bị ảnh hưởng bởi các yếu tố của Phật Giáo và Đạo Giáo. Tín ngưỡng này có hệ thống thần linh đông đảo. Các tín đồ của nó chỉ tập trung thờ những vị thần này. Các vị thần này được sắp xếp theo vị trí từ cao xuống thấp gồm:

Tam Tòa Thánh Mẫu

  • Mẫu Thượng Thiên
  • Mẫu Thượng Ngàn
  • Thánh Mẫu Thoải

Hàng Quan

  • Hàng Quan Đệ Nhất Thượng Thương
  • Quan Đệ nhị giám sát
  • Quan Đệ Tam Thoải Cung
  • Hàng Quan Đệ Tứ khâm sai
  • Quan Đệ Ngũ tuần tranh

Đặc trưng của tín ngưỡng thờ Mẫu – Hệ thống thần linh trong tín ngưỡng thờ Mẫu (2)

tín ngưỡng
tứ phủ ông hoàng

Hàng Chầu Bà

  • Chầu Đệ Nhất Thượng Thiên
  • Chầu Đệ Nhị Thượng Ngàn
  • Đệ Tam Thoải Cung
  • Chầu Năm Suối Lân
  • Chầu Lục Cung Nương
  • Hàng Chầu Bảy Kim Giao
  • Hàng Chầu Bát Nàn Đại Tướng Đông Nhung
  • Chầu Cửu Sòng Sơn
  • Chầu Mười Đồng Mỏ
  • Hàng Chầu Bé Bắc Lệ

Ông Hoàng

  • Hoàng Cả
  • Ông Hoàng Đôi
  • Hoàng Tư
  • Hoàng Năm
  • Ông Hoàng Lục Thanh Hà
  • Ông Hoàng Mười…

Hàng Cô, Cậu

  • Cô Nhất Thượng Thiên
  • Cô Đôi Thượng Ngàn
  • Bơ Thoải Cung
  • Cô Tư Ỷ La
  • Cô Sáu Sơn Trang
  • Cậu Cả
  • Cậu Đôi…

Hàng Ngũ Hổ 

Hổ là động vật thiêng đại diện cho sức mạnh và quyền lực. Hàng Ngũ Hổ bao gồm năm ông Hổ tượng trưng cho ngũ hành: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa và Thổ.

Đặc trưng của tín ngưỡng thờ Mẫu – Nghệ thuật dân gian trong tín ngưỡng thờ Mẫu

tín ngưỡng
tín ngưỡng thờ mẫu

Tranh thờ Mẫu là một trong những nét đặc trưng của tín ngưỡng thờ Mẫu ở nước ta

Tranh thờ Mẫu phong phú về đề tài và nghệ thuật tạo hình. Đặc trưng nổi bật của tranh này là tính chân thực và giản dị, tạo nên sự dễ hiểu cho người xem.

Giá trị độc đáo của tranh thờ Mẫu là sự dân gian hóa. Nó giúp tạo nên sức mạnh tâm linh, sức mạnh tinh thần cho mỗi con người. Chiêm ngưỡng tranh Mẫu giúp con người ta cảm thấy sự ấm áp, thanh tịnh và bình an.

Đặc trưng của tín ngưỡng thờ Mẫu – Các nghi thức trong tín ngưỡng thờ Mẫu

Nghi thức: Nghi thức trang trí trong tín ngưỡng thờ Mẫu tạo sự gần gũi. Bạn sẽ dễ dàng bắt gặp trong phủ, đền hình ảnh nón ba tầm, kiệu, võng, khay trầu, cau, nón, quạt, khay nước…Màu sắc trong đền, phủ là màu sắc sặc sỡ (ngũ sắc) – xanh, trắng, vàng, đỏ, đen.

Các điệu múa: Các điệu múa sử dụng trong tín ngưỡng thờ Mẫu cũng rất gần gũi và mang nét đặc trưng của phụ nữ. Đó là các điệu múa bận áo chàm, áo mớ ba mớ bảy và múa những điệu múa giống như múa chèo.

tín ngưỡng
hầu đồng

Tín ngưỡng thờ Mẫu ở Việt Nam là tín ngưỡng mang đậm chất bản địa và nguyên thủy. Đặc trưng của tín ngưỡng thờ Mẫu được làm rõ ở hệ thống thần linh và sinh hoạt nghệ thuật dân gian của nó. Hi vọng, bài viết sẽ mang lại cho bạn đọc cái nhìn sâu sắc, cụ thể về loại hình tín ngưỡng này./

Làng nghề Cát Đằng cung cấp thông tin chi tiết về bài viết
Có thể bạn chưa biết: Một số đặc trưng của tín ngưỡng thờ Mẫu
Tên bài báo
Có thể bạn chưa biết: Một số đặc trưng của tín ngưỡng thờ Mẫu
Thông tin mô tả chi tiết
ín ngưỡng thờ Mẫu có nguồn gốc như thế nào? Đặc trưng của tín ngưỡng thờ Mẫu ra sao? Nó có điểm gì khác biệt so với những tín ngưỡng khác ở nước ta?
Nhà báo
Bản quyền nội dung
Làng nghề Cát Đằng
Logo
Hotline: 0353.247.247
Chat Facebook
Gọi điện ngay