Khái quát cuộc đời và tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh ở Việt Nam

liễu hạnh

Con người là loài động vật bậc cao, có khả năng nhận thức và tư duy khoa học. Tuy nhiên, khi khoa học kỹ thuật chưa phát triển mà thiên nhiên hùng vĩ, con người lại chưa có lí giải về nó. Họ chỉ có nhận thức về mối đe dọa của nó đối với bản thân và cộng đồng. Bởi vậy, những hiện tượng tự nhiên đó được giải thích qua lăng kính “siêu nhiên”. Họ tin vào thế lực thiêng có quyền năng vô hạn. Tín ngưỡng thờ Mẫu là hiện tượng văn hóa, xã hội đặc biệt. Sự hình thành tín ngưỡng này cũng nằm trong bối cảnh chung của tín ngưỡng và tôn giáo. Thờ Mẫu Liễu Hạnh là điển hình trong tín ngưỡng thờ Mẫu. Nó có vai trò to lớn trong đời sống tâm linh người Việt Nam.

Truyền thuyết về sự ra đời của Mẫu Liễu Hạnh

mẫu liễu hạnh
lễ kỷ niệm ngày sinhh mẫu Liễu Hạnh

Lần giáng sinh thứ nhất

Vào thời nhà Hậu Lê ông bà Phạm Huyền Viên và Đoàn Thị Hằng tu nhân tích đức nhưng 40 tuổi chưa có con. Ngọc Hoàng vì vậy cho con gái thứ hai xuống làm con của ông bà. Ông bà đặt tên cho con gái là Phạm Tiên Nga. Phạm Tiên Nga càng lớn càng xinh đẹp, mọi việc nữ công gia chánh đều thành thạo.

Sau khi cha mẹ qua đời, Tiên Nga bắt đầu chu du khắp nơi làm việc thiện. Bà đã ủng hộ tiền của và công sức giúp dân đắp đê ngăn nước Đại Hà. Ngoài ra, nàng còn giúp dân đắp đê, làm cầu đá, giúp tiền bạc cho người nghèo, chữa bệnh cho người ốm…Tiên Nga hóa về trời năm 40 tuổi.

Giáng sinh thứ hai

liễu hạnh
mẫu liễu hạnh

Vì nhớ thương cha mẹ và quê cũ bà lại giáng sinh lần thứ hai. Lần giáng sinh này cách quê cũ chừng 7km và có tên Lê Giáng Tiên. Bà kết duyên với ông Trần Đào Lang. Hai vợ chồng sinh được một người con trai tên là Nhân, một con gái tên là Hoà. Bà mất năm 21 tuổi và tuyệt nhiên không mắc bệnh tật gì. Lăng mộ bà ở Phủ Dầy – Nam Định.

Lần giáng sinh thứ ba

Sau khi về trời bà nhớ cha mẹ, chồng và con nên xin trở lại trần gian. Lần này bà ở trần gian không lâu như những lần trước mà chỉ thoắt ẩn, thoắt hiện. Khi làm chu đáo việc nhà bà lại về trời. Thời gian đó khoảng chục năm, sau khi con cái trưởng thành và chồng công thành doanh toại bà đã từ biệt và đi chu du thiên hạ.

Công lao của Mẫu Liễu Hạnh đối với con người

liễu hạnh
mẫu liễu hạnh

Trận giao chiến đèo Ngang

Thời vua Lê Thái Tổ, Tiên Chúa hóa phép thành cô gái xinh đẹp. Cô gái đó bán hàng phục vụ khách bộ hành ở chân Đèo Ngang. Lời đồn về cô gái đó lan tới kinh thành và hoàng tử kế nghiệp. Ông tìm đến gặp và bị Tiên Chúa làm cho điên dại. Tiên Chúa bị đưa về kinh đô hỏi tội. Sau khi nghe Tiên Chúa kể lại hành vi của hoàng tử, nhà vua đã để Tiên Chúa đi.

Gặp gỡ Phùng Khắc Khoan

Tương truyền, Phùng Khắc Khoan gặp Mẫu Liễu Hạnh hai lần. Một lần ở chùa Thiên Minh còn lần kia ở Hồ Tây.

Tái hợp với Đào Lang

Do còn tình nghĩa với chồng con ở trần thế, đến thời Lê Khánh Đức bà đã tái hợp với chồng cũ. Đào Lang lúc này tái sinh là Mai Thanh Lâm. Hai người có một người con trai là Cổn. Bà mất năm 18 tuổi.

Quy y Phật Tổ

Sau khi hóa về Trời, Mẫu Liễu Hạnh còn vương vấn trần gian. Mẫu vẫn muốn hành thiện giúp đời nên Ngọc Hoàng đã cho trở lại cõi trần. Mẫu thường hiển linh giúp đỡ người hiền, trừng trị kẻ ác. Tiên Chúa được Phật Tổ giải cứu tại miếu Phố Cát và quy y Phật Tổ.

Tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh và ý nghĩa của nó

liễu hạnh
mẫu liễu hạnh

Khi chế độ phong kiến bước sang giai đoạn suy tàn, triều đình trở nên thối nát từ bên trong. Người dân là người phải gánh chịu cảnh cơ cực, lầm than. Bản năng thúc giục họ khao khát và có niềm tin vào một thế lực siêu nhiên giúp đỡ. Việc tôn thờ và tin tưởng vào các vị Phật hay Bồ Tát ngày càng trở nên xa vời và nhạt nhòa.

Thế lực siêu nhiên có quyền năng vô hạn mà người dân khao khát là những vị thần. Vị thần này phải gắn bó và ngự trên đất nước mình. Đồng thời, đi mây về gió trên vùng trời của đất nước mình. Vị thần đó vừa thực – sống ở cõi trần, vừa ảo – có quyền năng vô biên. Tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh ra đời đáp ứng đầy đủ những yêu cầu đó. Mẫu thương yêu, che chở và bảo vệ con dân khỏi áp bức, bóc lột và khó khăn của cuộc sống. Tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh còn thể hiện tinh thần nhân văn sâu sắc. Nó chính là sự tôn kính đối với phụ nữ và được tôn thờ thành Mẫu.

Tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh là một bộ phận không thể tách rời trong hệ thống tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam. Trải qua các giai đoạn biến thiên của lịch sử, tín ngưỡng này vẫn còn tồn tại và có ý nghĩa vô cùng to lớn trong đời sống của người dân. Gìn giữ và phát huy những mặt tích cực của tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh là trách nhiệm chung của cả cộng đồng./.

Làng nghề Cát Đằng cung cấp thông tin chi tiết về bài viết
Khái quát cuộc đời và tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh ở Việt Nam
Tên bài báo
Khái quát cuộc đời và tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh ở Việt Nam
Thông tin mô tả chi tiết
Con người là loài động vật bậc cao, có khả năng nhận thức và tư duy khoa học. Tuy nhiên, khi khoa học kỹ thuật chưa phát triển mà thiên nhiên hùng vĩ, con người lại chưa có lí giải về nó. Họ chỉ có nhận thức về mối đe dọa của nó đối với bản thân và cộng đồng. Bởi vậy, những hiện tượng tự nhiên đó được giải thích qua lăng kính "siêu nhiên".
Nhà báo
Bản quyền nội dung
Làng Nghề Cát Đằng
Logo
Hotline: 0353.247.247
Chat Facebook
Gọi điện ngay