114 lượt xem

Tìm hiểu khái quát về tín ngưỡng của người Chăm ở Việt Nam

tín ngưỡng thờ cúng người chăm

Tín ngưỡng của người Chăm ở Việt Nam đa dạng và phong phú.  Tuy nhiên, nó vẫn mang một màu sắc riêng so với những tín ngưỡng khác ở nước ta. Tín ngưỡng dân gian và những lễ hội truyền thống của người Chăm mang tính bản địa. Theo đó, sự vượt trội của yếu tố dân tộc bao giờ cũng lớn hơn và mang tính bền vững. Bài viết dưới đây giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về tín ngưỡng của người Chăm ở Việt Nam.

tín ngưỡng người chăm ở Việt Nam
lễ hội người Chăm

Khái quát về người Chăm ở Việt Nam

tín ngưỡng văn hóa người chăm
đền người Chăm

Người Chăm hay còn có những tên gọi khác như người Chàm, người Chiêm, Chiêm Thành…Họ cư trú chủ yếu ở Việt Nam, Campuchia, Malaysia, Thái Lan…

Người Chăm ở Việt Nam định cư bản địa ở duyên hải Nam Trung Bộ. Trải qua hàng ngàn năm lịch sử cùng những biến cố thăng trầm của lịch sử, người Chăm có sự thay đổi nơi sinh sống. Họ phân bố rộng rãi khắp các tỉnh phía Nam Việt Nam. Một số di cư đến nước khác như Mỹ hay một số quốc gia phương Tây.

Người Chăm được chia làm 3 nhóm chính sau đây:

  1. Chăm H’roi: Sống rải rác ở các tỉnh Phú Yên, Bình Định. Người Chăm H’roi theo tín ngưỡng dân gian và chịu ảnh hưởng của đạo Bà -la – môn.
  2. Người Chăm Nam Bộ:
  3. Chăm Ninh Thuận – Bình Thuận

Tín ngưỡng của người Chăm ở Việt Nam – Tín ngưỡng phồn thực

tín ngưỡng người chăm
tín ngưỡng phồn thực người chăm

Tín ngưỡng phồn thực là một trong những tín ngưỡng của người Chăm ở Việt Nam. Nó được xem như là bản sắc riêng vô cùng độc đáo của họ.

Thờ sinh thực khí – Tín ngưỡng của người Chăm ở Việt Nam

Trong lễ cúng người Chăm sẽ múa điệu múa âm dương thể hiện tính phồn thực. Họ làm 3 lễ vật dâng cúng bằng gỗ có hình dáng giống sinh thực khí nam. Họ sẽ chọn một thanh niên khỏe mạnh cầm sinh thực khí và múa cùng bà bóng.

Hiện nay, việc thờ sinh thực khí nam và nữ trở nên sống động trong cuộc sống người Chăm. Thờ Linga và Yoni gắn liền với thần thoại về mẹ và sự thờ cúng âm lực. Có lẽ không ở đâu trên đất nước ta sinh thực khí nam và nữ được thờ nhiều với hình dáng đa dạng, kích thước lớn như của người Chăm.

Tín ngưỡng phồn thực thể hiện trong kiến trúc, điêu khắc

Chóp tháp Chăm luôn có hình tượng của Linga, toàn bộ tháp lại là biểu tượng của Yoni. Kiến trúc tháp luôn mang yếu tố nước và lửa. Tháp cổng là nơi rước nước tắm tượng Linga, Yoni. Tháp lửa là nơi cất giữ lửa thiêng. Và điều đặc biệt tượng nữ thường được mô tả với ngực nở, mông tròn.

Sự hài hòa âm dương trong tà áo Chăm

Trong trang phục của người Chăm thường có phần âm và dương.  Tu sĩ Hồi giáo Bà Ni mặc áo cổ tim, tượng trưng cho nữ. Tuy nhiên, trước ngực lại đeo tua vải đỏ hình sinh thực khí nam.

Thờ Mẫu- Tín ngưỡng của người Chăm ở Việt Nam

tín ngưỡng người chăm
tín ngưỡng thờ mẫu

Đây là tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam hình thành và phát triển từ lâu đời. Chế độ mẫu hệ và tín ngưỡng thờ nữ thần vẫn tồn tại trong cộng đồng người Chăm. Chế độ mẫu hệ là hệ thống  mà hậu duệ được tính theo người mẹ và họ mẹ. Hình tượng người mẹ trong tâm thức của người Chăm vô cùng linh thiêng và cao cả. Đó cũng chính là nguyên nhân người mẹ được tôn thờ trở thành một tín ngưỡng độc đáo.

Tín ngưỡng thờ Mẫu của người Chăm ở Việt Nam được thể hiện qua hình tượng Yang Po Ina Nagar. Bà được tôn thờ và trở thành Mẹ nữ Thần xứ sở. Sự bắt gặp của tín ngưỡng thờ Mẫu của người Chăm và người Việt  đã tạo điều kiện cho một sự tiếp biến văn hóa diễn ra. Kết tinh của sự giao thoa và tiếp biến văn hóa đó chính là hình tượng Thiên Yana Diễn Ngọc Phi.

Ảnh hưởng của tín ngưỡng đối với đời sống tinh thần của người Chăm

tín ngưỡng thờ cúng người chăm
lễ hội người chăm

Tín ngưỡng của người Chăm ở Việt Nam có ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống tinh thần của họ. Bởi lẽ, người Chăm được thiên nhiên ưu đãi nhiều sản vật từ núi rừng. Tuy nhiên, hàng năm chính thiên nhiên cũng mang đến cho họ biết bao tai họa. Sóng biển nhấn chìm tàu thuyền của ngư dân đi biển. Thú dữ đe dọa mạng sống của con người. Mưa to và kéo dài gây nên hiện tượng lũ lụt, nắng nóng gay gắt gây hạn hán. Điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến mùa màng của người dân. Bên cạnh đó, các hiện tượng như sấm sét, lũ lụt cũng cướp đi biết bao sinh mạng.

Khi còn chưa lý giải được sự có mặt của các hiện tượng tự nhiên, người Chăm cho rằng nó là do Thần gây nên. Bởi vậy, tục thờ Thần xuất hiện trong cộng đồng người Chăm ở Việt Nam. Những hiện tượng tự nhiên đều gắn với các vị thần: Thần gió; Thần mưa; Sấm sét; Thần núi….Hàng năm, người Chăm thường đem lễ vật để cúng các vị thần mà họ tôn thờ. Họ  hi vọng rằng các vị thần sẽ thấu hiểu và phù hộ cho người dân được bình an, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt. Tránh được dịch bệnh, thú dữ và sự trừng phạt là niềm tin khi người Chăm tìm đến với tín ngưỡng.

Hi vọng, bài viết sẽ mang đến cho bạn đọc cái nhìn khái quát  về tín ngưỡng của người Chăm ở Việt Nam./.

Làng nghề Cát Đằng cung cấp thông tin chi tiết về bài viết
Tìm hiểu khái quát về tín ngưỡng của người Chăm ở Việt Nam
Tên bài báo
Tìm hiểu khái quát về tín ngưỡng của người Chăm ở Việt Nam
Thông tin mô tả chi tiết
Tín ngưỡng của người Chăm ở Việt Nam đa dạng và phong phú.  Tuy nhiên, nó vẫn mang một màu sắc riêng so với những tín ngưỡng khác ở nước ta. Tín ngưỡng dân gian và những lễ hội truyền thống của người Chăm mang tính bản địa. Theo đó, sự vượt trội của yếu tố dân tộc bao giờ cũng lớn hơn và mang tính bền vững. Bài viết dưới đây giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về tín ngưỡng của người Chăm ở Việt Nam.
Nhà báo
Bản quyền nội dung
Làng Nghề Cát Đằng
Logo
Hotline: 0353.247.247
Chat Facebook
Gọi điện ngay