128 lượt xem

Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và nguyên tắc khi thờ cúng tổ tiên

thờ cúng gia tiên

 

thờ cúng gia tiên
không gian thờ cúng gia tiên

Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên thể hiện quan niệm nhân sinh của người Việt Nam. Thông qua nghi lễ người ta xác lập mối quan hệ gắn bó giữa tổ tiên đã mất với con cháu đang sống. Đạo lý biết ơn và tiếp tục nối dõi truyền thống trở thành nội dung cốt lõi bên trong của tín ngưỡng này. Thờ cúng tổ tiên mang ý nghĩa thiêng liêng, cao cả và phải tuân theo những nguyên tắc nhất định. Vậy nguyên tắc khi thờ cúng tổ tiên là gì? Nó bao gồm những nguyên tắc cơ bản nào? Tham khảo bài viết sau đây để hiểu rõ hơn về tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên.

Nguyên tắc khi thờ cúng tổ tiên – Cúng

Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên là tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam. Vào mỗi dịp lễ, Tết hay ngày giỗ con cháu phải sắm lễ cúng tổ tiên. Khi cúng cần thắp hương, đèn và chuẩn bị đầy đủ lễ vật. Cúng tổ tiên nhằm thể hiện sự tôn kính đối với người đã khuất. Đồng thời, nó còn nhằm mục đích cầu mong được tổ tiên che chở, phù hộ và ban lộc.

Khi cúng phải thực hiện đúng nguyên tắc. Đó là để bình hoa bên phải còn trái cây ở bên trái. Điều quan trọng không được thiếu khi cúng tổ tiên là rượu và nước. Sau khi chuẩn bị lễ xong thì gia chủ đốt đèn: đèn dầu, nến hoặc đèn điện. Lần lượt đến các việc tiếp theo như thắp hương, đánh chuông, khấn và cúng. Khi cúng phải chắp tay và đưa lên ngang trán.

 

thờ cúng gia tiên
bàn thờ gia tiên ngày giỗ

Nguyên tắc khi thờ cúng tổ tiên – Khấn

Khi khấn người ta thường nói nhỏ trong miệng. Khấn đầy đủ các thông tin và thể hiện nguyện vọng của bản thân, gia đình. Các thông tin khi khấn gồm: ngày/tháng/năm, tên người mất, nơi chôn cất…Thể hiện ước vọng của bản thân và gia đình là điều không thể bỏ qua khi khấn. Con cháu luôn cầu mong ông bà tổ tiên với sức mạnh siêu nhiên có thể che chở, bảo vệ và phù hộ cho họ.

Vái là một trong những nguyên tắc khi thờ cúng tổ tiên

Sau khi khấn là hành động vái. Đây là việc làm thay cho lời chào kính cẩn, trang trọng của con cháu đối với ông bà tổ tiên. Vái thường được áp dụng ở thế đứng nhất là dịp cúng ngoài trời. vái dùng thay thế cho lạy ở trường hợp này. Vái là hành động chắp hai tay trước ngực và đưa lên ngang đầu. Đầu người vái hơi cúi, lưng khom sau đó ngẩng lên, đưa 2 bàn tay xuống theo nhịp. Tùy theo từng trường hợp mà người ta có thể vái 2, 3, 4 hay 5 vái khác nhau.

Nguyên tắc khi thờ cúng tổ tiên – Lạy

thờ cúng gia tiên
tư thế lậy khi thờ cúng

Lạy là gì?

Lạy thể hiện sự tôn kính của con cháu đối với tổ tiên. Sự tôn trọng này được thể hiện bằng cả tinh thần và thể xác. Thông thường có 4 trường hợp lạy: 2 lạy, 3 lạy, 4 lạy và 5 lạy. Mỗi trường hợp lạy như vậy lại mang một ý nghĩa khác nhau.

Ý nghĩa

  • Trường hợp 2 lạy 2 vái: Thường áp dụng trong các tục lệ để lạy người vẫn sống. VD: Cô dâu chú rể lạy cha mẹ hai bên; Khi đi phúng viếng, nếu là vai dưới của người quá cố như em, con cháu…nên lạy 2 lạy.
  • 3 lạy 3 vái: Trường hợp này được dùng phổ biến khi lễ Phật, Pháp và Tăng.
  • 4 lạy 4 vái: Trường hợp này dùng với người quá cố như ông bà, cha mẹ hay thánh thần. Nó được áp dụng trong trường hợp không thể lạy.
  • 5 lạy 5 vái: Người xưa thường dùng 5 lạy 5 vái khi gặp vua. Ngày nay, nó được áp dụng trong tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương.

Thế lạy

  • Đàn ông: Đàn ông lạy thường đứng thẳng theo thế nghiêm, chắp 2 tay trước ngực. Tiếp theo là giơ cao lên trán, cúi mình, để 2 tay đang chắp xuống gần chiếu. Đầu phải cúi thấp xuống gần 2 bàn tay. Có thể quỳ bằng chân phải hoặc chân trái. Người ta thường quỳ chân trái xuống trước vì chân phải vững hơn nên dùng để giữ thăng bằng.
  • Đàn bà: Đàn bà lạy theo thế ngồi bệt, để 2 cẳng chân vắt chéo về phía bên trái. Bàn chân phải ngửa lên và để phía dưới đùi.

 

thờ cúng tổ tiên
Cúng, khấn, vái, lạy là 4 nguyên tắc khi thờ cúng tổ tiên

Ý nghĩa của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên

Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên là hoạt động có ý thức của con người. Nó là tổng thể phức hợp của ý thức, biểu tượng về tổ tiên và nghi lễ thờ phụng. Thờ cúng tổ tiên mang ý nghĩa:

  • Là quan niệm về sự tồn tại của linh hồn. Hơn nữa, nó khẳng định mối quan hệ giữa người đã khuất và người đang sống.
  • Là sự biết ơn, thành kính và tưởng nhớ người quan trọng đã khuất.
  • Là sự thể hiện niềm tin vào việc che chở, phù hộ, trợ giúp của tổ tiên.
  • Giáo dục con người sống có trách nhiệm với gia đình, quê hương, đất nước.
  • Giúp con người hiểu được giá trị của “đạo hiếu” trong mối quan hệ với người thân và xã hội.
  • Giá trị quý giá nhất của tín ngưỡng này là lời răn dạy về lòng hiếu thảo. Đó là giá trị, là nét đẹp truyền thống của văn hóa dân tộc Việt.

 

thờ cúng gia tiên
Thờ cúng tổ tiên nhằm thể hiện sự biết ơn, thành kính và tưởng nhớ đến người đã khuất

Đạo hiếu là cái gốc tạo nên những con người lương thiện. Yêu thương, hiếu thảo với cha mẹ khi còn sống và thờ cúng khi cha mẹ về với tổ tiên là việc làm có ý nghĩa. Lòng hiếu thảo là giá trị đạo đức quý báu trong tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt Nam. Thông qua những nguyên tắc khi thờ cúng tổ tiên người ta gửi gắm tình cảm và sự kính trọng đối với người đã mất./.

Mời các bạn xem thêm các sản phẩm làm nghề Cát Đằng cung cấp tại Danh mục sản phẩm Đồ thờ cúng

Làng nghề Cát Đằng cung cấp thông tin chi tiết về bài viết
Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và nguyên tắc khi thờ cúng tổ tiên
Tên bài báo
Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và nguyên tắc khi thờ cúng tổ tiên
Thông tin mô tả chi tiết
Thờ cúng tổ tiên mang ý nghĩa thiêng liêng, cao cả và phải tuân theo những nguyên tắc nhất định. Vậy nguyên tắc khi thờ cúng tổ tiên là gì? Nó bao gồm những nguyên tắc cơ bản nào?
Nhà báo
Bản quyền nội dung
Làng nghề Cát Đằng
Logo
Hotline: 0353.247.247
Chat Facebook
Gọi điện ngay