97 lượt xem

Niềm tin trong tín ngưỡng thờ tổ tiên và vai trò của nó trong cuộc sống

tín ngưỡng

Bản chất của tín ngưỡng nói chung là niềm tin vào thế lực thiêng liêng. Đó là những thế lực có sức mạnh và quyền năng vô hạn. Thờ cúng tổ tiên là một trong những tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam có từ lâu đời. Đây là tín ngưỡng phổ biến và cũng mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc nhất của người Việt Nam. Niềm tin trong tín ngưỡng thờ tổ tiên là niềm tin vào sức mạnh của những người chung huyết thống đã mất. Bài viết sau sẽ làm sáng tỏ hơn về vấn đề này.

tín ngưỡng
vinh danh nghệ nhân dân gian

Niềm tin trong tín ngưỡng thờ tổ tiên được thể hiện trong nhận thức về linh hồn

Trước tiên, chúng ta cùng đề cập đến một số đặc điểm của tín ngưỡng:

Tín ngưỡng là một hiện tượng tâm lý, là niềm tin của con người vào thế giới hư ảo, thế lực thiêng liêng.

  1. Đối tượng của niềm tin trong tín ngưỡng là lực lượng vô hình. Đó là những thế lực mà con người không thể nhìn thấy. Tín ngưỡng chi phối nhận thức và hành vi của con người.

Như vậy, yếu tố niềm tin trong tín ngưỡng là đặc điểm chính. Niềm tin trong tín ngưỡng thờ tổ tiên nói riêng và tín ngưỡng nói chung thể hiện nhận thức về linh hồn người chết. Tín ngưỡng nguyên thủy quan niệm rằng linh hồn giống như không khí. Nó tồn tại vô hình và con người không thể nhìn thấy hoặc cầm nắm, sờ mó. Linh hồn là bất tử và có thể di chuyển từ nơi này đến nơi khác một cách nhanh chóng.

Phật Giáo nhìn nhận linh hồn như một thứ phi vật chất. Khi chết linh hồn sẽ được đầu thai sang kiếp khác. Hay chính Đạo Giáo cho rằng linh hồn con người tồn tại bất tử tại chốn bồng lai tiên cảnh. Trong tín ngưỡng thờ tổ tiên, con cháu cũng có niềm tin vào sự bất tử của linh hồn tổ tiên. Người ta cho rằng tổ tiên sẽ đi mây về gió và phù hộ cho con cháu.

Niềm tin trong tín ngưỡng thờ tổ tiên thể hiện trong nhận thức về lợi ích.

tín ngưỡng
lễ hội tôn giáo

Người ta cho rằng tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên là một phương tiện hữu ích để giáo dục con cháu. Thờ cúng sẽ giúp thế hệ sau thể hiện lòng hiếu thảo và thành kính với tổ tiên. Cũng nhờ đó mà danh tiếng của gia đình, dòng họ được nâng lên. Hơn nữa, các thành viên cũng trở nên gắn bó, thân thiết với nhau hơn. Những giá trị mà tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên mang lại đã trở thành chuẩn mực cho hành vi, ứng xử.

Lợi ích của việc thờ cúng đã trở thành niềm tin trong tín ngưỡng thờ tổ tiên. Con cháu cho rằng nếu thờ cúng chu đáo sẽ được tổ tiên phù hộ và ban lộc. Ngược lại, nếu không chu đáo sẽ bị tổ tiên trừng phạt. Thờ cúng tổ tiên còn giúp con cháu giải tỏa được những căng thẳng về mặt tâm lý. Giúp con cháu điều chỉnh hành vi và sống hướng thiện.

Người ta tin rằng thông qua những việc làm như cúng bái, cầu khấn hay tế lễ sẽ làm cho mối quan hệ giữa người sống và người chết trở nên gần gũi. Họ cũng tin tổ tiên đã mất sẽ nghe thấy những lời cầu khấn và thấu hiểu nguyện vọng của mình. Nhiều người cho rằng sự thành đạt của bản thân và hạnh phúc gia đình là do tổ tiên ban phát.

Nội dung cầu khấn thể hiện niềm tin trong tín ngưỡng thờ tổ tiên

tín ngưỡng
rước kiệu

Nội dung cầu khấn tổ tiên không giống nhau tùy thuộc thời điểm, hoàn cảnh cụ thể. Con cháu thường cầu khấn:

  • Cầu sức khỏe cho bản thân và gia đình
  • Cầu mong hạnh phúc cho con cháu mới cưới
  • Tiền tài, địa vị…là một trong những nội dung cầu khấn tổ tiên
  • Cầu cho con cháu ngoan ngoãn, học hành chăm chỉ và có thành tích tốt
  • Cầu mong bình an, may mắn
  • Con cháu cầu mong cho linh hồn tổ tiên được thanh thản ở thế giới bên kia
  • Cầu cho gia đình êm ấm, hòa thuận.

Nhìn chung, nội dung cầu khấn tổ tiên của con cháu thể hiện khát vọng bản năng. Đó là khát vọng về sức khỏe, tài lộc, công danh, hạnh phúc. Như vậy có thể nói rằng tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên đã chi phối hành vi của con người.

Niềm tin trong tín ngưỡng thờ tổ tiên thể hiện trong ý chí của việc thờ cúng

tín ngưỡng
đón nhận di tích lịch sử

Ở nước ta, việc thờ cúng tổ tiên thể hiện ở 3 cấp độ: gia đình, làng xã và đất nước. Trong gia đình, tổ tiên là ông bà, cha mẹ… cùng huyết thống đã mất. Ở cấp độ làng xã người Việt Nam kính trọng những người có công và tôn thờ gọi là Thành Hoàng làng. Đối với những anh hùng dân tộc, người dân cả nước tôn thờ và coi như tổ tiên của mình: Vua Hùng, Chủ tịch Hồ Chí Minh, Thánh Gióng…

Thờ cúng tổ tiên không chỉ là việc làm vô thức của con người. Nó thể hiện niềm tin và ước vọng về một cuộc sống no đủ mà tổ tiên mang đến. Con cháu không chỉ ý thức được điều mình mong muốn mà họ còn biết phấn đấu để mong muốn đó thành hiện thực. Họ ý thức được việc tôn trọng và hiếu thảo với ông bà, cha mẹ khi họ còn sống. Nỗ lực học tập, làm việc, tu nhân tích đức và thờ cúng ông bà, cha mẹ khi họ mất đi.

Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên là hiện tượng tâm lý phản ánh hiện thực một cách hư ảo. Nó là niềm tịn của con người đối với thế giới vô hình. Niềm tin trong tín ngưỡng thờ tổ tiên còn giúp con cháu có thêm động lực để sống, học tập và làm nhiều việc có ích./.

Làng nghề Cát Đằng cung cấp thông tin chi tiết về bài viết
Niềm tin trong tín ngưỡng thờ tổ tiên và vai trò của nó trong cuộc sống
Tên bài báo
Niềm tin trong tín ngưỡng thờ tổ tiên và vai trò của nó trong cuộc sống
Thông tin mô tả chi tiết
Bản chất của tín ngưỡng nói chung là niềm tin vào thế lực thiêng liêng. Đó là những thế lực có sức mạnh và quyền năng vô hạn. Thờ cúng tổ tiên là một trong những tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam có từ lâu đời. Đây là tín ngưỡng phổ biến và cũng mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc nhất của người Việt Nam. Niềm tin trong tín ngưỡng thờ tổ tiên là niềm tin vào sức mạnh của những người chung huyết thống đã mất. Bài viết sau sẽ làm sáng tỏ hơn về vấn đề này.
Nhà báo
Bản quyền nội dung
Làng Nghề Cát Đằng
Logo
Hotline: 0353.247.247
Chat Facebook
Gọi điện ngay