134 lượt xem

Bạn biết gì về tín ngưỡng thờ cúng ông Táo của người Việt Nam?

Bạn biết gì về tín ngưỡng thờ cúng ông Táo của người Việt Nam?

Tín ngưỡng thờ cúng ông Táo của người Việt Nam hay còn gọi là tục thờ cúng ông Công, ông Táo. Đây là tín ngưỡng độc đáo của người Việt Nam. Nó bắt nguồn từ truyền thuyết xa xưa và mang tính nhân văn sâu sắc. Tín ngưỡng thờ cúng ông Táo hướng con người làm những việc lương thiện. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tín ngưỡng này.

Táo Quân trong tín ngưỡng thờ cúng ông Táo ở Việt Nam là ai?

Bạn biết gì về tín ngưỡng thờ cúng ông Táo của người Việt Nam?
Bạn biết gì về tín ngưỡng thờ cúng ông Táo của người Việt Nam?

Người Việt biến hóa ba vị thần (Thổ Công, Thổ Địa, Thổ Kỳ) thành sự tích 2 ông 1 bà. Ngày xưa, có hai vợ chồng nghèo là Trọng Cao và Thị Nhi. Họ lấy nhau lâu nhưng không có con nên hay cãi nhau. Một hôm Trọng Cao không kiềm chế được đã đánh vợ. Thị Nhi bỏ đi và gặp Phạm Lang. Phạm Lang khéo léo an ủi Thị Nhi và hai người đã trở thành vợ chồng.

Khi Trọng Cao hết giận thấy vợ bỏ đi và đi khắp nơi tìm kiếm, bỏ hết công việc làm ăn để tìm vợ và trở thành người ăn xin. Ông đến một nhà khá giả ăn xin, người cho ông đồ ăn chính là Thị Nhi. Hai người nhận ra nhau, hàn huyên tâm sự, lúc đó Phạm Lang đi săn về. Thị Nhi giấu Trọng Cao vào đống rơm sợ Phạm Lang phát hiện. Thị Nhi đi mua rượu, Phạm Lang đốt đống rơm thui cầy. Lúc đó Trọng Cao ngủ nên đã chết. Thị Nhi thấy Trọng Cao chết nên cũng nhảy vào đống lửa, Phạm Lang thấy vợ chết cũng chết theo.

Ngọc Hoàng thấy 3 người có tình nghĩa nên được phong làm vua bếp. Người chồng cũ là Thổ Địa trông coi việc nhà. Người chồng mới là Thổ Công coi việc bếp. Vợ là Thổ Kỳ chịu trách nhiệm chợ búa.

Nguồn gốc của tín ngưỡng thờ cúng ông Táo

Bạn biết gì về tín ngưỡng thờ cúng ông Táo của người Việt Nam?
Bạn biết gì về tín ngưỡng thờ cúng ông Táo của người Việt Nam?

Tín ngưỡng thờ cúng ông Táo của người Việt bắt nguồn từ 3 cơ sở sau:

  1. Tín ngưỡng phồn thực và sùng bái con người. Tín ngưỡng này cầu mong sự sinh sôi, nảy nở.
  2. Dựa trên cơ sở sản xuất của nền nông nghiệp lúa nước.
  3. Tín ngưỡng thờ đa thần của người Việt Nam.

Bắt nguồn từ việc thờ thần lửa, về sau tín ngưỡng thờ cúng ông Táo ở Việt Nam được phân chia thành ba vị thần. Đó là Thổ Công, Thổ Địa, Thổ Kỳ.

  • Thổ Công là vị thần trông coi việc bếp.
  • Thổ Địa là thần cai quản việc nhà.
  • Thổ Kỳ trông coi việc chợ búa.

Trong ba vị trên, Thổ Công được coi là vị thần quan trọng nhất vì trông nom mọi việc trong nhà. Bát hương Thổ Công thường được đặt cạnh bát hương tổ tiên. Bởi vậy, hàng năm người dân thường làm lễ tiễn ông về Trời để bẩm báo Ngọc Hoàng. Hi vọng của người dân là sang năm mới sẽ có cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Tín ngưỡng thờ cúng ông Táo – Cách lập bàn thờ ông Táo

Bạn biết gì về tín ngưỡng thờ cúng ông Táo của người Việt Nam?
Bạn biết gì về tín ngưỡng thờ cúng ông Táo của người Việt Nam?

Vật dụng cần thiết

  • Kệ (Xây hoặc sử dụng kệ gỗ)
  • Bài vị Ông Táo
  • Bát hương
  • Lọ hoa
  • Đĩa đựng trái cây
  • Ly rượu/nước

Cách bày trí

Theo quan niệm cuối năm ông Táo sẽ cưỡi cá chép lên Trời để báo cáo về năm cũ ở trần gian. Thời gian cúng là tối ngày 22 hoặc trước 12h đêm ngày 23 tháng chạp. Lễ cúng gồm 3 chiếc mũ ông Táo – 2 mũ đàn ông, 1 mũ đàn bà. Mũ đàn ông có thêm cánh cánh chuồn, mũ đàn bà thì không có. Những chiếc mũ được trang sức với gương nhỏ hình tròn lóng lánh và những dây kim tuyến nhiều màu sắc.

Mâm cỗ cúng ông Táo bao gồm: Hoa, trái cây, bánh kẹo, vàng hương, nến, rượu/nước, 3 con cá chép. Cá chép là bắt buộc khi cúng ông Táo bởi quan niệm dân gian là ông Táo sẽ cưỡi cá chép về Trời. Khi cúng xong sẽ phóng sinh (thả cá ra ao, hồ..) để cá về Trời. Mâm cỗ để cúng ông Táo trang trọng sẽ thể hiện sự kính trọng đối với các vị thần này.

Ý nghĩa của tín ngưỡng thờ cúng ông Táo

Bạn biết gì về tín ngưỡng thờ cúng ông Táo của người Việt Nam?
Bạn biết gì về tín ngưỡng thờ cúng ông Táo của người Việt Nam?

Tín ngưỡng thờ cúng ông Táo có vị trí và vai trò hết sức to lớn trong cuộc sống người dân Việt Nam từ bao đời nay. Cụ thể:

  • Ông Táo giúp định đoạt cái hung và mang lại phước đức cho gia đình. Có được sự phù hộ đó gia chủ phải làm việc thiện và sống theo đạo lý.
  • Các vị thần này còn ngăn cản sự xâm nhập của ma quỷ vào thổ cư. Điều đó chính là giữ bình yên cho những người trong gia đình.
  • Ông Táo trông coi và theo dõi những việc thiện, ác của những người trong gia đình. Đây cũng là công việc cuối năm ông lên báo cáo với Ngọc Hoàng.
  • Ông Táo là vị thần theo sát cuộc sống của con người. Ông cũng là cầu nối giữa thế giới hiện thực (con người)  với thế lực siêu nhiên (Ngọc Hoàng). Ông ghi lại công/tội của mọi người để bẩm báo Ngọc Hoàng thưởng/phạt xứng đáng.
  • Người dân Việt Nam thành kính thờ phụng Táo Quân. Họ thường nghĩ đến các ông khi trong gia đình có việc không thuận lợi.

Tín ngưỡng thờ cúng ông Táo đã thực sự trở thành tín ngưỡng quen thuộc của người Việt Nam. Nó diễn ra vào ngày 23 tháng chạp hàng năm. Nói đến ông Táo người ta sẽ nghĩ ngay đến nhà bếp. Ông là vị thần cai quản việc bếp núc của mỗi gia đình. Ông có nhiệm vụ giữ lửa cho bếp để bếp luôn ấm cúng và phù hộ cho gia đình hạnh phúc./.

Làng nghề Cát Đằng cung cấp thông tin chi tiết về bài viết
Bạn biết gì về tín ngưỡng thờ cúng ông Táo của người Việt Nam?
Tên bài báo
Bạn biết gì về tín ngưỡng thờ cúng ông Táo của người Việt Nam?
Thông tin mô tả chi tiết
Tín ngưỡng thờ cúng ông Táo của người Việt Nam hay còn gọi là tục thờ cúng ông Công, ông Táo. Đây là tín ngưỡng độc đáo của người Việt Nam. Nó bắt nguồn từ truyền thuyết xa xưa và mang tính nhân văn sâu sắc.
Nhà báo
Bản quyền nội dung
Làng nghề Cát Đằng
Logo
Hotline: 0353.247.247
Chat Facebook
Gọi điện ngay