78 lượt xem

Tín ngưỡng thờ mẫu ở Việt Nam và những vấn đề liên quan

tín ngưỡng

Tâm linh đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống người dân Việt từ bao đời nay. Một trong những tín ngưỡng có ảnh hưởng mạnh đến cuộc sống người dân đó là tín ngưỡng thờ Mẫu. Tín ngưỡng này hướng đến việc thờ cúng các vị nữ thần đại diện cho sức mạnh của thiên nhiên như: trời, đất, nước, mây, mưa..

Tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam

tín ngưỡng
đền thờ bia bà

Ở Việt Nam tín ngưỡng thường không có hệ thống điều hành hay tổ chức cụ thể. Bên cạnh đó tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam còn mang tính dụng. Tức là, nó ra đời và tồn tại dựa trên việc phục vụ nhu cầu tinh thần trực tiếp và cần thiết cho người dân.

Tín ngưỡng dân gian ở nước ta mang tính hỗn dung – đa thần. Nó thể hiện ở niềm tin vào các vị thần khác nhau trong tiềm thức mỗi con người. Người Việt thể hiện sự bàng bạc trong niềm tin. Tức là, đa số người dân không là tín đồ của riêng một loại tín ngưỡng cụ thể nào. Người dân có thể đến đình, chùa, phủ…miễn sao họ cảm thấy tin tưởng và thoải mái. Tuy nhiên, trước sự du nhập của các tôn giáo ngoại lai, người Việt không tiếp nhận một cách thụ động mà luôn có sự cải biến cho gần gũi với tư tưởng, tôn giáo bản địa.

Tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam mang đặc trưng của nền nông nghiệp lúa nước. Tính chất âm tính của văn hóa nông nghiệp dẫn đến hệ quả trong quan hệ xã hội. Đó chính là lối sống thiên về tình cảm và coi trọng phụ nữ. Trong tín ngưỡng việc coi trọng phụ nữ thể hiện ở việc thờ tràn lan các nữ thần. Cái đích mà người Việt Nam hướng tới là sự phồn thực cho nên nữ thần người dân thờ là các mẹ – Mẫu. Chính vì vậy, việc thờ bà Trời, bà Đất, bà Nước cũng theo đó mà hình thành.

Thờ Mẫu – Tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam được lưu truyền qua nhiều thế hệ

tín ngưỡng
thờ mẫu

Thờ Mẫu là tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam có lịch sử lâu đời. Đây là tín ngưỡng  hướng tới cuộc sống thực tại của con người. Tín ngưỡng thờ Mẫu với hi vọng mang về nhiều tài lộc, sức khỏe và may mắn. Tâm chính là giá trị cốt lõi của tín ngưỡng thờ Mẫu. Mẫu dạy con người biết sống hướng thiện, tâm trong sáng…

  • Thời kỳ sơ khai: Thời kỳ này tín ngưỡng thờ Mẫu bắt đầu được hình thành (Thế kỷ XVI và XVII). Phủ Giầy chính là quê Mẫu và Đền Sóng là nơi Mẫu hiển linh.
  • Thời kỳ phổ biến: Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX các điện thờ Mẫu mọc lên khắp nơi. Điều này thể hiện một tâm thức hướng về cội nguồn khi đất nước rơi vào sự đô hộ của thực dân Pháp.
  • Phục hồi: Đây là giai đoạn các đình, chùa, miếu mạo được trùng tu, phục hồi. Theo đó, các lễ hội dân giân được tổ chức thường xuyên ở các làng xã. Tín ngưỡng thờ Mẫu theo đó mà càng ăn sâu vào tiềm thức và cuộc sống của người dân.

Tín ngưỡng thờ Mẫu còn gắn liền với nghệ thuật Chầu văn hay còn gọi là Hát Văn. Đây là loại hình nghệ thuật được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ

tín ngưỡng
ban sơn trang

Trong tâm thức của mỗi con người mẹ luôn có vị trí vô cùng quan trọng. Trong rừng sâu những con thú rất dữ tợn, bạo tàn mà vẫn vâng lời mẹ Núi – Mẫu Thượng Ngàn. Sóng gió có thể hung dữ nhưng phải nghe theo lời mẹ Biển – Mẫu Thoải. Mẹ Trời với nhiệm vụ quản lý cõi Thiên – Mẫu Thượng Thiên.

Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ – Tam Tòa Thánh Mẫu là thế giới quan dân giã của người Việt từ thời sơ khai. Từ khi xuất hiện các Mẫu cai quản từng vùng miền cũng là khi niềm tin của con người thêm lớn mạnh. Cũng từ đó các điện thờ (Tòa)  được dựng lên và dần dần có hệ thống.

Cùng với sự biến động của xã hội tín ngưỡng này cũng có sự thay đổi. Cuộc sống người dân khó khăn, bất ổn do đó người dân mong muốn có một thế lực siêu nhiên, có sức mạnh kỳ diệu để giải phóng họ thoát khổ cực trần gian. Họ cần có một Mẫu nữa, Mẫu này phải ở cõi nhân sinh và hiện diện ở khắp mọi nơi. Mẫu này gần gũi và giúp đỡ con người – Mẫu Địa Phủ ra đời.

Tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ Phủ

tín ngưỡng
ban thờ mẫu

Đặc điểm

  • Đây là các mẫu luôn được nhắc đến một cách thành kính, trang trọng.
  • Gắn liền với quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Đồng thời, Mẫu còn đáp ứng nguyện vọng của người dân.
  • Hỗ trợ tinh thần, giúp con người tăng thêm sức mạnh và vững niềm tin vào cuộc sống.
  • Thánh nữ Liễu Hạnh là tấm gương người phụ nữ đầy đủ tài, đức, được nhân dân hết mực tôn thờ.

Phân loại

Mẫu Tứ Phủ bao gồm:

  1. Thiên Phủ – Miền trời: Đây là mẫu đệ nhất hay còn gọi là mẫu Thượng Thiên. Mẫu này có nhiệm vụ cai quản bầu trời đồng thời làm chủ các hiện tượng tự nhiên: mây, mưa, sấm, chớp, bão.
  2. Nhạc Phủ – Miền núi: Mẫu đệ nhị hay còn gọi là mẫu Thượng Ngàn. Mẫu này cai quản miền rừng núi và ban phát lộc cho chúng sinh.
  3. Miền sông nước – Thủy phủ: Đây chính là mẫu đệ tam – Mẫu Thoải. Mẫu này cai quản miền sông nước, có nhiệm vụ mang đến may mắn, giúp ích cho nông và ngư nghiệp.
  4. Địa phủ – Miền đất: Mẫu Địa Phủ – đệ tứ có nhiệm vụ cai quản đất đai – nguồn gốc của mọi sự sống.

Tín ngưỡng thờ Mẫu là một trong những tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam được lưu truyền lâu đời. Nó ra đời nhằm đề cao vai trò, chức năng của người phụ nữ trong cuộc sống./.

Làng nghề Cát Đằng cung cấp thông tin chi tiết về bài viết
Tín ngưỡng thờ mẫu ở Việt Nam và những vấn đề liên quan
Tên bài báo
Tín ngưỡng thờ mẫu ở Việt Nam và những vấn đề liên quan
Thông tin mô tả chi tiết
Tâm linh đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống người dân Việt từ bao đời nay. Một trong những tín ngưỡng có ảnh hưởng mạnh đến cuộc sống người dân đó là tín ngưỡng thờ Mẫu. Tín ngưỡng này hướng đến việc thờ cúng các vị nữ thần đại diện cho sức mạnh của thiên nhiên như: trời, đất, nước, mây, mưa..
Nhà báo
Bản quyền nội dung
Làng Nghề Cát Đằng
Logo
Hotline: 0353.247.247
Chat Facebook
Gọi điện ngay