234 lượt xem

Vài nét khái quát về tín ngưỡng thờ Mẫu ở Trung Bộ

tín ngưỡng

Tín ngưỡng thờ Mẫu hình thành đầu tiên ở Bắc Bộ  sau đó được di chuyển vào Nam Bộ. Trên con đường di chuyển đó nó đi qua duyên hải Nam Trung Bộ. Do nhu cầu về niềm tin và sự bảo hộ của thế lực siêu nhiên nên nó nhanh chóng được người dân ở đây tiếp nhận. Vậy tín ngưỡng thờ Mẫu ở Trung Bộ có điểm gì nổi bật? Nó có khác với tín ngưỡng thờ Mẫu ở Bắc Bộ và Nam Bộ không? Các bạn hãy tham khảo bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn về loại tín ngưỡng này.

tín ngưỡng
đền quan hoàng 10

Các hình thức của tín ngưỡng thờ Mẫu ở Trung Bộ – Tục thờ Ngũ Hành Nương Nương

tín ngưỡng
mẫu ngũ hành

Tín ngưỡng thờ Mẫu ở Trung Bộ có điểm khác biệt so với tín ngưỡng thờ Mẫu ở Bắc Bộ. Điều đó thể hiện ở việc không có sự hiện diện của Mẫu Tam Phủ, Tứ Phủ. Thờ Mẫu ở Trung Bộ hướng tới việc thờ các nữ thần, thánh Mẫu. Đầu tiên, chúng ta sẽ tìm hiểu về tục thờ Ngũ Hành Nương Nương.

Ở Trung Bộ ngũ hành thường được thờ ở miếu gọi là miếu ngũ hành. Một số nơi thờ miếu ngũ hành như:

  • Miếu ngũ hành Nam Ô ở Đà Nẵng
  • Miếu ngũ hành Cẩm Nam ở Hội An
  • Ngũ hành Tân Hiệp – Cù Lao Chàm
  • Miếu ngũ hành Tĩnh Thủy ở Tam Kỳ

Ngũ hành được phối thờ với thiên Ya Na được thờ ở:

  • Miếu Đại Điền ở Nha Trang
  • Cổ Lũy ở Quảng Ngãi
  • Khê Trung – Đà Nẵng

Bà Ngũ Hành bao gồm các bà Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ. Ngoài tên Ngũ Hành các bà còn có tên là Ngũ Hành Thượng Giới. Ngũ Hành theo quan niệm dân gian liên quan đến mọi mặt của đời sống con người: nông – lâm – ngư – thủ công nghiệp. Tục thờ Mẫu ở Trung Bộ mà cụ thể là thờ Ngũ Hành luôn mong muốn người dân có cuộc sống bình an, may mắn và làm ăn phát đạt.

Tục thờ tứ vị Nương Nương trong tín ngưỡng thờ Mẫu ở Trung Bộ

tín ngưỡng
đền cờn

Tứ vị Nương Nương chính là  bốn vị thánh nữ có nguồn gốc từ Trung Quốc. Hiện nay, bốn vị này được thờ nhiều ởmiền Trung nước ta. Đây là tín ngưỡng thờ thần Biển với mong muốn ngư dân được phù hộ. Đền thờ tứ vị Thánh Nương có nhiều ở những làng làm nghề đánh bắt cá.

Tục thờ tứ vị Nương Nương trong tín ngưỡng thờ Mẫu ở Trung Bộ rất phổ biến và trở nên thân thuộc với người dân. Các vị thánh nữ này được thờ nhiều nhất ở:

  • Đền Cờn – Nghệ An
  • Quỳnh Lưu – Nghệ AN
  • Hoằng Hóa – Thanh Hóa
  • Quảng Nam  – Đà Nẵng

Thờ Thiên Ya Na trong tín ngưỡng thờ Mẫu ở Trung Bộ

tín ngưỡng
mẫu ya na

Thiên Ya Na vốn là một Mẫu Thần, Thánh Mẫu của người Chăm ở Trung Bộ. Khi tín ngưỡng thờ Mẫu tiến vào Nam Bộ, nó đi qua vùng duyên hải Nam Trung Bộ. Tín ngưỡng này sát nhập với tín ngưỡng thờ Mẫu của người Chăm. Từ đó, vị Mẫu  thần của người Chăm trở thành Mẫu Thần của người Việt nói chung. Những nơi thờ Thiên Ya Na Thánh Mẫu ở Trung Bộ gồm: Điện Hòn Chén – Huế, Tháp Bà Nha Trang. Mẫu có nhiều tên gọi khác nhau như: Bà Chúa Lồi, Bà Thu Bồn, Thiên Ya Na, Bà Chúa Ngọc, Bà Chúa Tiên…

Tuy nhiên, nghi thức thờ Mẫu ở Trung Bộ đều không có hệ thống lên đồng. Nó chỉ có dạng múa bóng theo nghi lễ của người Chăm trước kia. Ngày nay nghi lễ này hầu như cũng không còn nữa.  Các miếu, điện thờ thường là phối thờ nhiều vị nữ thần, trong đó Thiên Ya Na thường là thần chủ.

Ý nghĩa của tín ngưỡng thờ Mẫu ở Trung Bộ

tín ngưỡng
lễ hội

Tín ngưỡng thể hiện niềm tin của con người vào thế lực thiêng liêng. Những thế lực đó là hữu hình tức con người không thể quan sát, cầm nắm hay sờ mó  được. Tín ngưỡng ra đời trên cơ sở khao khát của con người về một cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Tín ngưỡng thờ Mẫu ở Trung Bộ tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam. Nó vô cùng gần gũi đồng thời đáp ứng đúng nhu cầu, nguyện vọng của người dân khi khó khăn, hoạn nan. Nó mang nhiều ý nghĩa tích cực đối với người dân nơi đây:

  • Tín ngưỡng thờ Mẫu ở Trung Bộ đáp ứng kịp thời nhu cầu, ước vọng của người dân về cuộc sống an lành.
  • Tín ngưỡng thờ Mẫu ở Trung Bộ mang giá trị tinh thần to lớn. Nó giúp người dân có niềm tin và động lực để vượt qua những khó khăn, thử thách trong cuộc sống.
  • Đề cao vai trò của người phụ nữ – người mẹ cũng nhu khát vọng giải phóng họ ra khỏi áp bức, bất công của xã hội là ý nghĩa sâu xa của tín ngưỡng thờ Mẫu ở Trung Bộ. Chính vì vậy tín ngưỡng này mang giá trị nhân văn sâu sắc.
  • Tín ngưỡng thờ Mẫu ở Trung Bộ giúp con người sống hướng thiện và đoàn kết.

Trên đây, là vài nét khái quát về tín ngưỡng thờ Mẫu ở Trung Bộ. Hi vọng, bài viết sẽ mang đến cho các bạn cái nhìn sâu sắc hơn về tín ngưỡng thờ Mẫu nói chung và ở mỗi vùng miền nói riêng./.

Làng nghề Cát Đằng cung cấp thông tin chi tiết về bài viết
Vài nét khái quát về tín ngưỡng thờ Mẫu ở Trung Bộ
Tên bài báo
Vài nét khái quát về tín ngưỡng thờ Mẫu ở Trung Bộ
Thông tin mô tả chi tiết
Tín ngưỡng thờ Mẫu hình thành đầu tiên ở Bắc Bộ  sau đó được di chuyển vào Nam Bộ. Trên con đường di chuyển đó nó đi qua duyên hải Nam Trung Bộ. Do nhu cầu về niềm tin và sự bảo hộ của thế lực siêu nhiên nên nó nhanh chóng được người dân ở đây tiếp nhận.
Nhà báo
Bản quyền nội dung
Làng Nghề Cát Đằng
Logo
Hotline: 0353.247.247
Chat Facebook
Gọi điện ngay