26 lượt xem

Tìm hiểu về tín ngưỡng phồn thực và sùng bái con người ở Việt Nam

tín ngưỡng phồn thực ở Việt Nam

Tín ngưỡng phồn thực là một trong những tín ngưỡng sùng bái con người ở Việt Nam. Cùng với sự ra đời của triết lý âm dương, tín ngưỡng phồn thực có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Bởi lẽ, để duy trì và phát triển sự sống con người cần được sinh sôi nảy nở. Phồn thực mang ý nghĩa sinh sôi, nảy nở ngày càng nhiều hơn. Bài viết sau sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về loại tín ngưỡng này.

Tín ngưỡng phồn thực – Tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam

tín ngưỡng phồn thực ở Việt Nam
tín ngưỡng phồn thực

Ở Việt Nam tín ngưỡng thường không có hệ thống điều hành hay tổ chức cụ thể. Bên cạnh đó tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam còn mang tính dụng. Tức là, nó ra đời và tồn tại dựa trên việc phục vụ nhu cầu tinh thần của người dân.

Tín ngưỡng dân gian ở nước ta mang tính  đa thần. Nó thể hiện ở niềm tin vào các vị thần khác nhau trong tiềm thức mỗi con người. Đa số người dân Việt không là tín đồ của riêng một loại tín ngưỡng cụ thể nào. Người dân có thể đến đình, chùa, phủ…miễn sao họ cảm thấy tin tưởng và thoải mái.

Tín ngưỡng phồn thực ở Việt Nam là một trong những tín ngưỡng dân gian có từ lâu đời. Nó ra đời và phát triển dựa trên những nhu cầu, mong muốn của người dân về một cuộc sống an lành. Những trí tuệ sắc sảo đã tìm ra quy luật khoa học để lý giải hiện thực. Những trí tuệ bình dân thì nhìn thấy ở thực tiễn những thế lực siêu nhiên. Họ sùng bái những thế lực đó và xây dựng nên tín ngưỡng phồn thực.

Nguồn gốc của tín ngưỡng phồn thực ở Việt Nam

nguồn gốc phồn thực
nguồn gốc của phồn thực

Duy trì và phát triển sự sống là nhu cầu thiết yếu của con người. Đối với một nước nông nghiệp thì điều đó càng có ý nghĩa quan trọng. Để duy trì cuộc sống cần mùa màng tươi tốt, để phát triển sự sống cần con người sinh sôi. Từ yêu cầu thực tiễn đó mà tư duy của họ định hình và phát triển theo 2 xu hướng:

  1. Những trí tuệ sắc sảo nghiên cứu và tìm ra quy luật khoa học để lý giải hiện thực – Triết lý âm dương
  2. Những trí tuệ bình dân nhìn thấy ở thực tiễn những thế lực siêu nhiên. Họ sùng bái và tín ngưỡng phồn thực theo đó mà hình thành và phát triển (phồn = nhiều, thực = sinh sôi, nảy nở).

Ý nghĩa của tín ngưỡng phồn thực ở Việt Nam

Tín ngưỡng phồn thực ở Việt Nam có vai trò to lớn. Trên bất kỳ chiếc trống đồng nào cũng là biểu tượng toàn diện của tín ngưỡng phồn thực:

  • Hình ảnh của trống đồng phát triển từ cối giã gạo
  • Cách đánh trống theo hướng cầm chày đâm lên mặt trống hay động tác giã gạo của người Mường chính là sự mô phỏng động tác giao phối.
  • Tâm trống đồng biểu hiện cho sinh thực khí nam, xung quanh là hình lá có rãnh biểu hiện cho sinh thực khí nữ
  • Xung quanh mặt trống đồng có gắn tượng cóc, một biểu hiện của tín ngưỡng phồn thực.
  • Tiếng trống mô phỏng tiếng sấm với hi vọng mang mưa về cho mùa màng tốt tươi, cuộc sống của người dân càng trở nên no đủ.

Người xưa có quan niệm vấn đề trực giác hay năng lượng được cất giữ trong tự nhiên và con người có khả năng được chuyển sang vật nuôi hay cây trồng.

Thờ sinh thực khí – Hình thức biểu hiện của tín ngưỡng phồn thực 

phồn thực ở Việt Nam
tín ngưỡng phồn thực

Thờ sinh thực khí hay chính là thờ cơ quan sinh dục nam và nữ. Đây là hình thái đơn giản của tín ngưỡng phồn thực ở Việt Nam. Các cơ quan sinh dục được đặc tả để nói về ước vọng phồn sinh. Qua trực giác người xưa tin tưởng rằng năng lượng thiêng ở con người hay tự nhiên có thể truyền vào cây trồng hay vật nuôi. Chính vì vậy, tín ngưỡng phồn thực với nhiều nghi lễ thờ cúng phát sinh và tồn tại đến ngày nay.

Một số nơi thờ sinh thực khí ở Việt Nam:

  • Thờ sinh thực khí xuất hiện trên các cột đá từ trước công nguyên.
  • Ở Bắc Ninh còn có tục rước cặp sinh thực khí bằng gỗ. Sau đó, người dân đem đốt chúng và chia cho mọi người lấy may mắn.
  • Bộ phận sinh dục nam và nữ được phóng đại bằng tượng đá với niên đại hàng nghìn năm TCN – Văn Điển – HN. Hay những cột đá trong thung lũng ở SaPa, nhà mồ Tây Nguyên…
  • Ở nhiều địa phương trong đó có Hà Tĩnh có tục nõ nường – tượng trưng cho sinh thực khí nam và nữ; hội làng Đồng Kỵ có tục rước sinh thực khí.
  • Việc thờ sinh thực khí còn được thể hiện ở việc thờ các cột đá (cột đá tự nhiên hay nhân tạo) và các loại hốc (hốc đá, hốc cây).

Tín ngưỡng phồn thực thờ hành vi giao phối

Với lối tư duy quan tâm đến quan hệ người Việt ta còn chú trọng đến việc thờ hành vi giao phối. Đây là một hình thức tín ngưỡng phồn thực độc đáo. Hình thức này được tái hiện trên mặt trống đồng tìm thấy ở Yên Bái – TCN. Ngoài ra, ở hội đền Hùng hàng năm còn có điệu múa “Tùng dí” hay phong tục “giã cối đón dâu”. Ở Khánh Hòa khi liên tục nhiều ngày không đánh được cá người dân sẽ đến cầu xin. Họ lạy 3 lạy và cầm vật tương trưng cho sinh thực khí nam đâm vào sinh thực khí nữ 3 lần. Người dân  tin rằng việc làm đó sẽ xua đi vận đen và giúp họ may mắn hơn trong công việc.

Trên đây là một vài nét về tín ngưỡng phồn thực ở Việt Nam. Hi vọng, bài viết sẽ giúp bạn có cái nhìn sâu sắc hơn cũng như tự hào về những giá trị văn hóa truyền thống mà cha ông để lại./.

Làng nghề Cát Đằng cung cấp thông tin chi tiết về bài viết
Tìm hiểu về tín ngưỡng phồn thực và sùng bái con người ở Việt Nam
Tên bài báo
Tìm hiểu về tín ngưỡng phồn thực và sùng bái con người ở Việt Nam
Thông tin mô tả chi tiết
Tín ngưỡng phồn thực là một trong những tín ngưỡng sùng bái con người ở Việt Nam. Cùng với sự ra đời của triết lý âm dương, tín ngưỡng phồn thực có ý nghĩa vô cùng quan trọng
Nhà báo
Bản quyền nội dung
Làng nghề Cát Đằng
Logo
Hotline: 0353.247.247
Chat Facebook
Gọi điện ngay