145 lượt xem

Phân tích vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên trong cuộc sống

 

tín ngưỡng thờ cúng gia tiên
tế lễ họ

Thờ cúng tổ tiên là một tín ngưỡng phổ biến trên phạm vi cả nước. Nó là tín ngưỡng thể hiện tinh thần nhân văn sâu sắc của người Việt Nam. Vậy, bản chất của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên là gì? Vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên ra sao trong cuộc sống? Tham khảo bài viết sau để hiểu rõ hơn về nó.

Giúp con người ý thức về nguồn cội là vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên

Tổ tiên là những người có chung huyết thống đã mất. Đó là những người có công sinh thành nuôi dưỡng. Tổ tiên là người có ảnh hưởng lớn đến đời sống vật chất và tinh thần của con cháu. Thờ cúng tổ tiên là hình thức tín ngưỡng mà thông qua nghi thức thờ cúng xác lập mối quan hệ giữa người sống và người chết.

Thờ cúng tổ tiên thường được thực hiện vào những ngày sóc, vọng hay lễ, Tết. Việc thờ cúng tổ tiên trong gia đình còn được thực hiện vào những ngày có công việc lớn. Đó là ngày làm nhà, tậu trâu, thi cử, cưới hỏi…Thông qua nghi lễ thờ cúng tổ tiên, con cháu muốn trình báo với tổ tiên về những sự kiện quan trọng trong gia đình. Đồng thời, thể hiện lòng hiếu thảo, nhân nghĩa với người đã mất.

Vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên trong việc xác lập mối liên hệ giữa người sống và người đã mất

tín ngưỡng thờ cúng gia tiên
thờ cúng anh hùng dân tộc

Con cháu luôn tin rằng sau khi mất tổ tiên vẫn còn mối liên hệ với con cháu. Họ tin vào sự tồn tại của linh hồn và sức mạnh của nó. Bởi vậy, trong nghi lễ thờ cúng tổ tiên thường có nghi thức đốt hương và đổ rượu xuống đất. Người ta tin rằng khói thơm của những que hương sẽ bay tới nơi có  các linh hồn. Đổ rượu xuống đất với mục đích có thể chạm vào các phách.

Với người Việt Nam chết chưa phải là hết. Con cháu cũng tin rằng linh hồn tổ tiên luôn dõi theo những việc làm của con cháu. Nếu con cháu thờ phụng họ chu đáo sẽ được phù hộ và che chở. Ngược lại, sẽ gặp xui xẻo và bị trừng phạt. Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên thể hiện quan niệm về nhân sinh của người Việt Nam “Sự tử như sự sinh, sự vong như sự tồn”.

Vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên trong việc giúp thế hệ sau hiểu và ghi nhớ công ơn tổ tiên

tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên
tỏ quốc ghi công

Thờ cúng tổ tiên giúp con cháu nhớ rằng dù đi đâu, ở đâu cũng phải nhớ về nguồn cội. Nó giúp truyền tải đạo lý sâu sắc “Uống nước nhớ nguồn”. Đó là nét đẹp truyền thống trong văn hóa của mỗi người dân Việt Nam. Thông qua đó, mỗi con người hiểu được giá trị của “đạo hiếu” trong cuộc sống và trong mối quan hệ với những người trong gia đình. Công cha như núi, nghĩa mẹ như nước trong nguồn, chính vì vậy, hiếu thảo với ông bà, cha mẹ khi sống và tôn thờ khi mất là việc làm cần thiết.

Tổ tiên còn là những anh hùng dân tộc có công với làng xóm và đất nước. Chẳng hạn như: Trần Hưng Đạo được tôn thờ là người cha của dân tộc. Ông được nhân dân cúng giỗ vào tháng 8 âm lịch hàng năm. Giỗ Tổ Hùng Vương vào mùng 10/3 âm lịch hàng năm. Thông qua đó giáo dục mỗi người luôn phải có trách nhiệm với quê hương đất nước. Góp công sức trong việc bảo tồn và phát huy những giá trị tốt đẹp mà tổ tiên ta đã gây dựng.

Điều chỉnh hành vi và sống hướng thiện là vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên

tín ngưỡng thờ cúng gia tiên
phòng thờ công giáo

Vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên còn thể hiện trong việc điều chỉnh hành vi. Nó xuất phát từ niềm tin vào sự bất tử của linh hồn. Con cháu cho rằng sau khi mất linh hồn tổ tiên vẫn dõi theo những việc làm của con cháu. Bởi vậy, những hành vi đúng đắn sẽ được tổ tiên che chở, bảo vệ và giúp đỡ. Ngược lại, những việc làm hay hành vi sai trái, gian ác sẽ bị tổ tiên phát hiện và trừng phạt. Niềm tin đó là cơ sở để mỗi con người điều chỉnh hành vi sao cho chuẩn mực nhất. Nó giúp con cháu sống hướng thiện, làm việc có ích cho bản thân, gia đình và cộng đồng.

Bản chất của việc thờ cúng tổ tiên

tín ngưỡng thờ cúng gia tiên
thờ thánh

Thờ: Là hành động biểu hiện sự sùng kính một thế lực siêu nhiên. Đó có thể là các vị thần, tổ tiên, anh hùng dân tộc…Trong bài viết này chúng ta chủ yếu đề cập đến thờ tổ tiên.

CúngĐây là yếu tố mang tính nghi lễ, là hành động dâng lễ vật cho tổ tiên. Đây là một dạng hành lễ và được quy định bởi quan niệm, phong tục tập quán của mỗi dân tộc hay vùng miền khác nhau.

Thờ cúng: Là hai yếu tố có tác động qua lại tạo nên một chỉnh thể riêng biệt. Đó chính là sự thờ phụng tổ tiên. Thờ cúng tổ tiên là hoạt động có ý thức của con người. Nó là tổng hợp những yếu tố như ý thức về tổ tiên, biểu tượng về tổ tiên và nghi lễ thờ cúng tổ tiên.

Nghi thức thờ cúng: Ở nước ta nghi thức thờ cúng thường được mô phỏng theo nghi lễ Nho giáo. Tuy nhiên, nó lại khá gần gũi với Phật Giáo hay Đạo Giáo. Nghi thức thờ cúng được thực hiện theo tâm thức dân gian, nó cũng có sự khác nhau giữa các vùng, miền.

Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên xuất hiện ở nhiều nước trên thế giới trong đó có Việt Nam. Vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên đối với cuộc sống là không thể phủ nhận. Nó giúp thế hệ sau ghi nhớ công ơn sinh thành, dưỡng dục của thế hệ trước. Đồng thời, giúp con cháu noi theo gương sáng của tổ tiên, nỗ lực học tập và lao động để trở thành người có ích./.

Làng nghề Cát Đằng cung cấp thông tin chi tiết về bài viết
Tên bài báo
Phân tích vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên trong cuộc sống
Thông tin mô tả chi tiết
Thờ cúng tổ tiên là một tín ngưỡng phổ biến trên phạm vi cả nước. Nó là tín ngưỡng thể hiện tinh thần nhân văn sâu sắc của người Việt Nam. Vậy, bản chất của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên là gì? Vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên ra sao trong cuộc sống? Tham khảo bài viết sau để hiểu rõ hơn về nó
Nhà báo
Bản quyền nội dung
Làng Nghề Cát Đằng
Logo
Hotline: 0353.247.247
Chat Facebook
Gọi điện ngay