162 lượt xem

Phân tích vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên trong cuộc sống

tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên

Thờ cúng tổ tiên là một tín ngưỡng phổ biến trên phạm vi cả nước. Nó là tín ngưỡng thể hiện tinh thần nhân văn sâu sắc của người Việt Nam. Vậy, bản chất của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên là gì? Vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên ra sao trong cuộc sống? Tham khảo bài viết sau để hiểu rõ hơn về nó.

thờ cúng tổ tiên
bàn thờ cúng gia tiên

Giúp con người ý thức về nguồn cội là vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên

Tổ tiên là những người có chung huyết thống đã mất. Đó là những người có công sinh thành nuôi dưỡng. Tổ tiên là người có ảnh hưởng lớn đến đời sống vật chất và tinh thần của con cháu. Thờ cúng tổ tiên là hình thức tín ngưỡng mà thông qua nghi thức thờ cúng xác lập mối quan hệ giữa người sống và người chết.

Thờ cúng tổ tiên thường được thực hiện vào những ngày sóc, vọng hay lễ, Tết. Việc thờ cúng tổ tiên trong gia đình còn được thực hiện vào những ngày có công việc lớn. Đó là ngày làm nhà, tậu trâu, thi cử, cưới hỏi…Thông qua nghi lễ thờ cúng tổ tiên, con cháu muốn trình báo với tổ tiên về những sự kiện quan trọng trong gia đình. Đồng thời, thể hiện lòng hiếu thảo, nhân nghĩa với người đã mất.

Vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên trong việc xác lập mối liên hệ giữa người sống và người đã mất

thờ cúng tổ tiên
bộ đồ thờ bằng sứ

Con cháu luôn tin rằng sau khi mất tổ tiên vẫn còn mối liên hệ với con cháu. Họ tin vào sự tồn tại của linh hồn và sức mạnh của nó. Bởi vậy, trong nghi lễ thờ cúng tổ tiên thường có nghi thức đốt hương và đổ rượu xuống đất. Người ta tin rằng khói thơm của những que hương sẽ bay tới nơi có  các linh hồn. Đổ rượu xuống đất với mục đích có thể chạm vào các phách.

Con cháu cũng tin rằng linh hồn tổ tiên luôn dõi theo những việc làm của con cháu. Nếu con cháu thờ phụng họ chu đáo sẽ được phù hộ và che chở. Ngược lại, sẽ gặp xui xẻo và bị trừng phạt. Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên thể hiện quan niệm về nhân sinh của người Việt Nam “Sự tử như sự sinh, sự vong như sự tồn”.

Vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên trong việc giúp thế hệ sau hiểu và ghi nhớ công ơn tổ tiên

tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên
tượng đài điện biên phủ

Từ ngàn xưa, nhân loại nói chung luôn ghi nhớ đến công ơn tổ tiên. Nước có nguồn, sông có cội và con người tất nhiên có tổ, có tông.  Tổ tiên là người có công sinh thành, nuôi dưỡng. Bởi vậy, công ơn đó cần được ghi nhớ và đền đáp xứng đáng. Khi họ còn sống con cháu phải có trách nhiệm yêu thương, chăm sóc, phụng dưỡng. Khi họ qua đời trách nhiệm và nghĩa vụ của con cháu là thờ cúng chu đáo.

Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên hay còn được gọi là phong tục thờ cúng tổ tiên hay Đạo ông bà. Vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên là giúp thế hệ sau hiểu và ghi nhớ công ơn tổ tiên. Đây là vai trò quan trọng và có ý nghĩa tích cực của tín ngưỡng này. Bởi vậy, tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt Nam là tín ngưỡng mang đậm tinh thần nhân văn.

Điều chỉnh hành vi và sống hướng thiện là vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên

tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên
tín ngưỡng thờ hoàng thành

Thờ cúng tổ tiên là tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam. Nó từ lâu đã trở thành phong tục truyền thống của dân tộc.  Nhìn chung, đây là tín ngưỡng thể hiện niềm tin giản dị, đơn thuần của con cháu về linh hồn tổ tiên. Họ cho rằng tổ tiên khi mất linh hồn vẫn còn vương vấn trần gian. Linh hồn ấy luôn dõi theo những việc làm của con cháu.

Chính niềm tin mờ hồ đó về linh hồn người chết đã giúp con cháu điều chỉnh hành vi. Con cháu cho rằng linh hồn tổ tiên đi mây về gió và thấu hiểu mọi việc làm của họ.  Nếu những việc làm đi ngược lại lợi ích và mất danh tiếng của dòng họ sẽ bị tổ tiên trừng phạt. Ngược lại, nếu những việc làm mang lại lợi ích cho dòng họ  và cộng đồng sẽ được tổ tiên phù hộ, ban lộc.  Chính vì vậy, điều chỉnh hành vi và giúp con cháu sống hướng thiện là vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên.

Bản chất của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên

tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên
lễ hội làng

Thờ: Là hành động biểu hiện sự sùng kính một thế lực siêu nhiên. Đó có thể là các vị thần, tổ tiên, anh hùng dân tộc…Trong bài viết này chúng ta chủ yếu đề cập đến thờ tổ tiên.

Cúng: Đây là yếu tố mang tính nghi lễ, là hành động dâng lễ vật cho tổ tiên. Đây là một dạng hành lễ và được quy định bởi quan niệm, phong tục tập quán của mỗi dân tộc hay vùng miền khác nhau.

Thờ cúng: Là hai yếu tố có tác động qua lại tạo nên một chỉnh thể riêng biệt. Đó chính là sự thờ phụng tổ tiên. Thờ cúng tổ tiên là hoạt động có ý thức của con người. Nó là tổng hợp những yếu tố như ý thức về tổ tiên, biểu tượng về tổ tiên và nghi lễ thờ cúng tổ tiên.

Nghi thức thờ cúng: Ở nước ta nghi thức thờ cúng thường được mô phỏng theo nghi lễ Nho giáo. Tuy nhiên, nó lại khá gần gũi với Phật Giáo hay Đạo Giáo. Nghi thức thờ cúng được thực hiện theo tâm thức dân gian, nó cũng có sự khác nhau giữa các vùng, miền.

Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên xuất hiện ở nhiều nước trên thế giới trong đó có Việt Nam. Vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên đối với cuộc sống là không thể phủ nhận. Nó giúp thế hệ sau ghi nhớ công ơn sinh thành, dưỡng dục của thế hệ trước. Đồng thời, giúp con cháu noi theo gương sáng của tổ tiên, nỗ lực học tập và lao động để trở thành người có ích./.

Làng nghề Cát Đằng cung cấp thông tin chi tiết về bài viết
Phân tích vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên trong cuộc sống
Tên bài báo
Phân tích vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên trong cuộc sống
Thông tin mô tả chi tiết
Thờ cúng tổ tiên là một tín ngưỡng phổ biến trên phạm vi cả nước. Nó là tín ngưỡng thể hiện tinh thần nhân văn sâu sắc của người Việt Nam. Vậy, bản chất của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên là gì? Vai trò của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên ra sao trong cuộc sống? Tham khảo bài viết sau để hiểu rõ hơn về nó.
Nhà báo
Bản quyền nội dung
Làng Nghề Cát Đằng
Logo
Hotline: 0353.247.247
Chat Facebook
Gọi điện ngay