118 lượt xem

LÀNG CÁT ĐẰNG NGÀY NAY

LÀNG NGHỀ CÁT ĐẰNG

LÀNG CÁT ĐẰNG NGÀY NAY

Làng Cát Đằng mặc dù có diện tích đất canh tác ít nhưng với hệ thống giao thông đường thuỷ, đường bộ, đường sắt thuận lợi nên từ xa xưa, nơi đây đã thu hút nhiều dân cư về sinh sống và lập nghiệp. Với khoảng 1.400 hộ dân. nghề làm sơn đã mang lại cho người dân Cát Đằng thu nhập khá lớn và ổn định. Người dân nơi đây 100% là dân tộc Kinh, không có dân tộc thiểu số.

Người dân Cát Đằng là những con người cần cù, chịu khó, lam làm, mến khách, không ngại gian khổ, sống trong tình cảm quan hệ làng xóm láng giềng, dòng họ luôn được đề cao. Trải qua bao phen chìm nổi,  nhân dân nơi đây vẫn bền bỉ bám đất, bám nhà kiên trì xây dựng làng xã.

LÀNG NGHỀ CÁT ĐẰNG
NHÀ THỜ HỌ Ở CÁT ĐẰNG

Mặc dù là một làng nông nghiệp nhưng cuộc sống của người dân Cát Đằng xưa kia cũng không quá nhọc nhằn bởi ngoài việc cấy cày, gieo trồng, người nông dân Cát Đằng  rất năng động, tập trung công sức, thời gian để phát triển ngành thủ công như nghề sơn, nghề đúc đồng, nghề mộc, khảm trai v.v… mà trong đó nghề sơn và dệt vải chiếm tỷ lệ lớn hơn cả.

Theo tài liệu của UBND huyện Ý Yên, nghề sơn Cát Đằng, xã Yên Tiến hiện nay chiếm tỷ lệ từ 70-75% tổng thu nhập (khoảng 120 – 130 tỷ/năm). Mức sống hiện nay của các hộ làm nghề sơn đã được cải thiện rất nhiều so với các hộ thuần nông. Số gia đình làm nghề có khoảng 1.200 hộ, số nghệ nhân được Nhà nước phong tặng “Bàn tay vàng là 11 người. Thu nhập GDP tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ làng nghề chiếm 71%, nông nghiệp chỉ chiếm 29%. Số hộ giầu có mức thu nhập trừ chi phí sản xuất từ 10 đến 20 triệu/ tháng tuy chỉ chiếm 1% nhưng số hộ khá và trung bình tăng rõ rệt. Số hộ nghèo chỉ dưới 3%.

Quần thể kiến trúc và quy hoạch.

Trong quần thể không gian kiến trúc của làng bao gồm mái đình, cây đa, bến nước và những công trình tâm linh khác như: đền, phủ, miếu. Tại Cát Đằng thì Đình thờ Vua Đinh và Thần Hoàng làng,  đền thờ ông tổ nghề sơn mài và người đã sáng lập nên làng Cát Đàng ngày nay, phủ để thờ Mẫu, thờ Thánh, Thần, còn miếu thờ có quy mô nhỏ hơn, thờ thần bảo vệ các thôn xóm.

Về quy hoạch nội bộ Làng Cát Đằng: Khác hẳn với những làng quê Việt Nam khác như những con đường nhỏ hẹp, quanh co, ngoàn nghèo uốn lượn quanh luỹ tre làng. Những người sáng lập ra Làng Cát Đằng từ xa xưa đã có tầm nhìn chiến lược về quy hoạch trước hàng thế kỷ. Đường nội bộ của Làng bao gồm 3 trục đường chính rộng rãi và thẳng, trong đó có một trục đường chính là Quốc lộ 38B cùng các trục đường ngang vuông góc hẹp hơn nhưng vẫn có thể lưu thông bằng các xe ô tô tải; tạo nên thế bàn cờ hiện đại như trong quy hoạch một thành phố hiện đại.

LÀNG NGHỀ CÁT ĐẰNG
TRỤ TRÌ CHÙA CÁT ĐẰNG

Dân số, dân cư và họ tộc.

Làng Cát Đằng  hiện có 37 dòng họ; Mỗi dòng họ đều có Nhà thờ họ riêng. Người đứng đầu dòng họ là ông trưởng họ.

Dân số Cát Đằng hiện nay là 4.522 người; Trong đó: Sinh viên 560 người, Thạc sỹ 17, Tiến sĩ 10, Thiếu tá và Trung tá: 11, Thượng tá 3, Đại tá 15, Cán bộ cao cấp 6. Cát Đằng hiện có số hộ dân khoảng 1.400 hộ, chủ yếu sống bằng nghề sơn mài và nông nghệp. Làng hiện có 5 thôn: Quyết Tiến, Hùng Vương, Đông Thịnh, Tân Hưng và Tân Lập. Mỗi thôn đều có nhà văn hoá riêng.

Làng Cát Đằng có nghĩa địa riêng đặt ngoài làng thuộc cánh đồng khu Mả Vạn. Trước kia người dân Cát Đằng có một số gia đình mai táng người chết ngay trên ruộng của gia đình, dòng họ của mình. Người dân Cát Đằng rất coi trọng khu vực này và rất chú trọng phong thủy của phần mộ.

LÀNG NGHỀ CÁT ĐẰNG
MỘ Ở LÀNG CÁT ĐẰNG

Chợ Làng Cát Đằng.

Việc mua bán, trao đổi sản phẩm giữa làng Cát Đằng với nhân dân trong vùng vẫn diến ra thông qua phiên chợ quê ngay phía Đông đầu cầu Đen. Chợ phiên Cát Đằng là chợ tương đối lớn. Trước đây Chợ Cát Đằng mỗi tháng có 12 phiên  họp vào các ngày 1,3,6,8 (Âm lịch). Ngoài lương thực, thực phẩm, quần áo, đồ gia dụng… như các chợ vùng quê khác, chợ Cát Đằng còn là nơi mua bán, trao đổi các sản phẩm hàng chắp, hàng nan đan, các nguyên liệu làm sơn.

Tuy nhiên do cơ chế thị trường và hàng loạt các doanh nghiệp được mở ra tại Làng vì vậy đến nay các phiên chợ Cát Đằng họp vào tất cả các ngày trong tháng. Hàng hoá mua bán trong chợ không còn các sản phẩm hàng chắp, hàng nan đan, các nguyên liệu làm sơn như trước. Các mặt hàng làm sơn được mua bán, trao đổi thông qua các cửa hàng nguyên vật liệu nằm trên trục đường QL 38B qua Làng

và các doanh nghiệp sản xuất, buôn bán nguyên liệu và thành phẩm sơn mài đóng trên địa bàn

LÀNG NGHỀ CÁT ĐẰNG
CÁT ĐẰNG ĐÓN NHẬN DI SẢN VĂN HÓA CẤP QUỐC GIA

Các lễ hội của làng trong năm

Lễ hội lấy việc thờ thần Hoàng làng làm cốt lõi. Các lễ tiết kết hợp chặt chẽ giữa tín ngưỡng dân gian với phật giáo, nho giáo và các phong tục tập quán theo diễn biến mùa vụ của sản xuất nông nghiệp.

Các lễ hội chính trong năm tại Cát Đằng

Đại lễ tháng Giêng:

diễn ra từ 14 đến 16 tháng Giêng, bao gồm các nghi thức:

– Giỗ ông Ngô Viễn Mưu – Người có công thành lập Làng

– Giỗ ông Ngô Đức Dũng – Ông tổ nghề sơn

– Tế Vua Đinh Tiên Hoàng

LÀNG NGHỀ CÁT ĐẰNG
NGỌC PHẢ LÀNG NGHỀ CÁT ĐẰNG

Giỗ Mẫu

(Liễu Hạnh công chúa). Lễ được tổ chức ở Phủ từ ngày 1 đến mùng 3 tháng Ba âm lịch

Lễ Kỳ Nguyên:

Tế tại Đình từ ngày 1 đến mùng 3 tháng Ba âm lịch, cầu mong sự an lành cho dân làng.

Lễ Thượng Điền:

Tại đền Tiên Nông vào ngày 24 tháng 6 (cũng là nơi thờ ông tổ nghề sơn)

Giỗ Đinh Tiên Hoàng:

Vào ngày 16 tháng 8 – Tế tại Đình

Đại lễ tháng 10:

Đây là đại lễ cuối cùng của năm. Sở dĩ có đại lễ này vì theo tương truyền, vua Đinh Tiên Hoàng bị sát hại vào ngày 16 tháng 8. Nhưng một thời gian sau, người ta mới phát hiện được thủ phạm chính là Đỗ Thích vì vậy mà ngày 16 tháng 10 mới chính thức là ngày phát tang. Do vậy vào ngày này, dân làng Cát Đằng vấn tế ngày phát tang Vua Đinh. Dân làng vừa tễ lễ tưởng nhớ Vua Đinh, vừa ăn mừng kết thúc một năm lao động sản xuất. Ngày này dân làng cũng tế Cửu ca, cửu khúc tại Đình Làng.

LÀNG NGHỀ CÁT ĐẰNG
NGỌC PHẢ LÀNG NGHỀ CÁT ĐẰNG

Mỗi khi đến ngày lễ hội làng có nghi thức tế tổ nghề là dịp để mọi người ôn cố tri tân, các cụ già kể cho con cháu nghe những truyền thuyết về tổ nghề. Những cổ vật quý tại đình như câu đối, đại tự, cửa võng, nhang án… đều là sản phẩm được những bàn tay tài hoa của các nghệ nhân làng nghề làm ra cũng là để tỏ lòng thành kính với các tổ nghề sơn mài và những người có công dựng làng giữ nước.

Ngoài các lễ hội chính nêu trên, dân làng cũng tổ chức các lễ Rằm tháng Giêng, mùng ba tháng ba, mùng năm tháng năm … như các vùng quê khác.

Làng nghề Cát Đằng cung cấp thông tin chi tiết về bài viết
LÀNG CÁT ĐẰNG NGÀY NAY
Tên bài báo
LÀNG CÁT ĐẰNG NGÀY NAY
Thông tin mô tả chi tiết
Làng Cát Đằng mặc dù có diện tích đất canh tác ít nhưng với hệ thống giao thông đường thuỷ, đường bộ, đường sắt thuận lợi nên từ xa xưa, nơi đây đã thu hút nhiều dân cư về sinh sống và lập nghiệp. Với khoảng 1.400 hộ dân. nghề làm sơn đã mang lại cho người dân Cát Đằng thu nhập khá lớn và ổn định.
Nhà báo
Bản quyền nội dung
Làng nghề Cát Đằng
Logo
Hotline: 0353.247.247
Chat Facebook
Gọi điện ngay