Ý nghĩa chữ Lộc trong tiếng hán

Ý nghĩa chữ Lộc trong tiếng hán
Chữ Lộc tiếng Hán là một chữ được nhiều người chọn trong tục xin chữ đầu năm mới với mong muốn có một năm thuận lợi, nhiều tài lộc đến nhà. Nguồn gốc và ý nghĩa của chữ Lộc trong tiếng Hán như thế nào, trong bài ngày hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về chữ Lộc trong tiếng Hán nhé.

Kết cấu và ý nghĩa văn hóa của chữ Lộc 禄

Ý nghĩa chữ Lộc trong tiếng hán
Ý nghĩa chữ Lộc trong tiếng hán

Chữ 禄: lộc gồm 12 nét, có kết cấu trái phải, gồm bộ Thị 礻ở bên trái và chữ Lục 录 ở bên phải. Chữ 禄 là một chữ hình thanh. Những chữ có chứa bộ 礻thường là những chữ có liên quan đến chúc phúc, lễ bái thờ cúng tế tự hoặc thần tiên. Có thể giải thích là người xưa quan niệm lộc là do trời ban nên có bộ 礻, còn chữ 录 (thu âm; ghi chép) ở đây đóng vai trò biểu âm, nó tạo âm “lu” cho chữ Lộc). Chữ 禄 có nghĩa gốc là phúc khí, tốt lành, bổng lộc. Người xưa coi việc có thể hưởng bổng lộc triều đình là nguyện vọng chính của mình, đồng thời quan lộc cũng là một loại đại diện cho sự vinh dự. Văn hóa “Lộc” vẫn còn truyền đến đời nay và ý nghĩa của nó ngày càng được mở rộng hơn, không chỉ đại diện cho quan lộc và còn đại diện cho của cải và địa vị. Nếu như muốn cầu thăng quan tiến chức thì thường sẽ bày tranh con gà trống và hươu nai (hai con này cùng xuất hiện trong tranh).
“Lộc” thường đi kèm với cụm “Phúc Lộc Thọ” 福禄寿, là thuật ngữ được sử dụng trong văn hóa Trung Hoa và những nền văn hóa chịu ảnh hưởng từ nó, để nói về ba điều cơ bản của một cuộc sống tốt đẹp là: những điều lành (Phúc), sự thịnh vượng (Lộc), và tuổi thọ (Thọ). Mỗi điều tượng trưng cho một vị thần, ba vị này thường gọi chung là ba ông Phúc-Lộc-Thọ hay Tam Đa. Ông Lộc hay Thần Tài tượng trưng cho sự giàu có, thịnh vượng. Theo truyền thuyết, Ông Lộc được sinh tại Giang Tây, sống trong thời Thục Hán của Trung Quốc, ông còn là một quan lớn của triều đình, có nhiều tiền của. Ông thường mặc áo màu xanh lục vì trong tiếng Hoa, “lộc” phát âm gần với lục”, tay cầm “cái như ý” hoặc thường có một con hươu đứng bên cạnh (hươu 鹿 cũng được phát âm giống “lộc”).

Lộc và quan lộc

Ý nghĩa chữ Lộc trong tiếng hán
Ý nghĩa chữ Lộc trong tiếng hán

Có một chữ LỘC được viết khác chữ Lộc này. Nó là chữ, phát ra tiếng đồng âm nhưng nghĩa lại là “con Hươu”. Cũng giống như có “con Phúc, con Bức” người Việt gọi “là Dơi”. Con hươu được một ông quan có đủ áo mũ, cân đai cưỡi lên là biểu tượng của Lộc. Người xưa nói rằng hươu có khả năng tìm được nấm Linh và cỏ Chi nên ai dùng được các thần dược này thì lúc nào cũng phấn chấn, lạc quan, mạnh mẽ… và dĩ nhiên là Thọ lâu. Chúng ta vừa có Lộc vừa có Thọ khi mua hươu cưỡi phố thay vì xe hơi, xe máy, tàu hỏa máy bay… Ai dám làm điều này sẽ nhất đẳng LỘC THỌ…

Đồng âm với Lộc còn là con số 6 (người Việt mình gọi là “Lục”). Đây là con số hoạn lộ hanh thông. Tôi thật không hiểu sao người ta hay lùng số 7 số 9 cho bảng xe máy, xe ô tô, cho điện thoại di động…  mà lại không quan tâm số 6? Thói quen chăng? Hay là người có chức quyền không có tiền?

Ý nghĩa chữ Lộc trong tiếng hán
Ý nghĩa chữ Lộc trong tiếng hán

Thực ra nếu bàn về những con số thì đây còn là một đề tài văn hóa rất mênh mông. Theo cuốn “Từ điển biểu tượng văn hóa thế giới” (Nxb Đà Nẵng 1997) thì con số này có thể nghiêng về Thiện, cũng có thể nghiêng về Ác; có thể hướng về hòa hợp với Thần Linh nhưng cũng hướng về sự nổi loạn. Nó là con số biểu hiện sự thử thách con người đi với Bụt hay mặc áo giấy với Ma. Trong Thánh Kinh Khải Huyền, 666 gắn với Con Thú, một biểu tượng của Quyền Lực gắn với cái Ác. Nó là con số nói về con người không được cứu vớt, không được tiếp xúc với Thần Linh. Rõ ràng là con người cạnh tranh Danh, Lợi, Tình để có quyền lực rồi hưởng của cải bất nghĩa trên xương máu chúng sinh thì đã ghi tên trong Địa Ngục. Đó là mặt trái, là Âm bản của chữ LỘC.

Trong Kinh Dịch thì số 6 ứng với quẻ CÀN nghĩa là Trời. Biểu tượng cỗ xe có 6 con Rồng đang kéo là nói về sự vận hành tự nhiên của Trời. Ai có Lộc Trời ban hẳn nhiên phải có Đức, có Phúc. Của cải tích lũy như Hòa Thân thì đó không phải Trời ban mà là ma quỷ lũng đoạn.

Trong quốc kỳ của Do Thái có 2 hình tam giác sáu cạnh. Tam giác đứng là biểu hiện của Thánh Thần. Tam giác ngược là bản chất loài người. Ngôi sao 6 cánh này là kết hợp hai bản chất.

Cần lưu ý chữ LỤC trong cấu tạo của chữ LỘC nhiều lúc người ta viết như vậy để biểu thị con số 6 trong số học.

Với người xưa, các con số luôn gắn với những ý nghĩa để họ quan tâm và thực thi công việc hanh thông. Chẳng hạn, người xưa thích sự hài hòa và cân bằng, nên số chẵn thường được ưa chuộng hơn là số lẻ. Số 2 đại diện cho hài hòa, số 6 đại diện cho thành công. Khi phát âm số 9 là “cửu”, đại diện cho sự trường tồn, vĩnh cửu. Rõ ràng, số 9 trừu tượng còn số 6 ứng với Lộc nên thực tế, có thể nhìn thấy có thể sờ nắn được!

Số  6 đặc biệt là số được cho là đem lại may mắn trong kinh doanh. Số may mắn này đặc biệt quan trọng với dân Hồng Kông. Ở thành phố thương mại và công nghiệp này, cạnh tranh giữa các doanh nhân, tiểu thương là rất khốc liệt. Do đó, họ thường chọn những ngày “đẹp” để khai trương cửa hàng hoặc ký hợp đồng.  Nếu ngày có số 8, đây được coi là dấu hiệu của sự may mắn. Nếu ngày có số 9, công việc làm ăn sẽ thuận lợi, dài lâu. Nếu ngày có số 6, công việc sẽ thuận lợi, phát Lộc.

Ý nghĩa chữ Lộc trong tiếng hán
Ý nghĩa chữ Lộc trong tiếng hán

Cũng cần bàn thêm một chút về con số 6 của người phương Tây. Biểu tượng văn hóa này thường tượng trưng cho quỷ Satan. Con số 7 là của Chúa. Chưa tới số 7 là của quỷ. Chúng ta biết Satan muốn tạo dựng một thế giới của cái Ác ngự trị. Nó mua chuộc con người, dẫn dụ con người xa rời đức tin, xa rời Chúa bằng việc cho con người quyền lực, cho cái hạnh phúc vị kỷ là được đứng trên đầu đồng loại, thậm chí được ăn thịt, áp bức đồng loại. Satan dùng một loại bả độc nữa là chữ Dục để cho nhân loại tăng trưởng tối đa sự xấu xa và vị kỷ. Đây chính là con đường dẫn tới thế giới của cái Ác, thế giới của mê muội. Suy cho cùng là Satan muốn dùng Lợi LỘC để khuyến dụ con người. Ngay cả Jesus, hắn cũng không từ thủ đoạn mua chuộc bằng quyền lực. Bởi kẻ Ác khi có quyền lực tuyệt đối, không có cơ chế hãm thì không điều gì là không dám làm!

Chắc nhiều người đã đọc tác phẩm Faust là tác phẩm kịch của thi sĩ, nhà soạn kịch, tiểu thuyết gia, nhà khoa học, chính khách, nhà triết học Đức lỗi lạc Johann Wolfgang Goethe (1749-1832). Câu chuyện ký thỏa ước bán linh hồn mình cho quỷ để có quyền lực, tình yêu và trí tuệ của Faust có một ý nghĩa triết học rất sâu sắc cho những ai quá khích tôn sùng số 6 và chữ Lộc bất chính.

Chữ Lộc xem ra cũng thật sâu xa và cũng thật mênh mông, rộng lớn; bao hàm rất nhiều điều mà con người nên có, cần có. Và, Lộc không đơn thuần chỉ là một cách sống, hay một điều có để cho…đẹp; mà Lộc làm nên sức mạnh thực sự đối với người có Lộc.

Trên đây là bài viết Làng Nghề Cát Đằng sưu tập từ nhiều nguồn khác nhau mọi thông tin mang tính chất tham khảo.